ads
ads
कायद्याने राममंदिर मान्य!

कायद्याने राममंदिर मान्य!

►मुस्लिम पक्षकार अन्सारीची भूमिका, अयोध्या, २० नोव्हेंबर – अयोध्येतील…

एकाला फाशी, दुसर्‍याला जन्मठेप

एकाला फाशी, दुसर्‍याला जन्मठेप

►१९८४ मधील शीखनरसंहार; ३४ वर्षांनंतर निकाल, नवी दिल्ली, २०…

भक्तांची श्रद्धा चिरडू देणार नाही : अमित शाह

भक्तांची श्रद्धा चिरडू देणार नाही : अमित शाह

नवी दिल्ली, २० नोव्हेंबर – स्वामी अय्यप्पांच्या भक्तांशी केरळ…

काश्मीर पाकिस्तानचेच शाहिद आफ्रिदीची सारवासारव

काश्मीर पाकिस्तानचेच शाहिद आफ्रिदीची सारवासारव

इस्लामाबाद, १८ नोव्हेंबर – पाकिस्तानमधील राज्यकर्त्यांना देशाचा भाग असलेले…

अमेरिका भारताला देणार २४ पाणबुडीभेदी हेलिकॉप्टर्स

अमेरिका भारताला देणार २४ पाणबुडीभेदी हेलिकॉप्टर्स

►२०० अब्ज डॉलर्सचा व्यवहार, वॉशिंग्टन, १७ नोव्हेंबर – चीन…

मल्ल्यासाठी तिहारच योग्य

मल्ल्यासाठी तिहारच योग्य

►ब्रिटनच्या न्यायालयाचे शिक्कामोर्तब, लंडन, १७ नोव्हेंबर – सार्वजनिक आणि…

मराठा आरक्षणावरून विरोधकांमध्ये फूट

मराठा आरक्षणावरून विरोधकांमध्ये फूट

मुस्लिम आरक्षणावरून सभागृहात गदारोळ, राजदंड पळवला, मुंबई, २० नोव्हेंबर…

विधानसभा कामकाजास ‘वंदे मातरम’ने सुरुवात

विधानसभा कामकाजास ‘वंदे मातरम’ने सुरुवात

मुंबई, १९ नोव्हेंबर – महाराष्ट्र विधानसभेच्या हिवाळी अधिवेशनाच्या कामकाजास…

मराठा आरक्षणावर उद्या हायकोर्टात सुनावणी

मराठा आरक्षणावर उद्या हायकोर्टात सुनावणी

मुंबई, १९ नोव्हेंबर – मराठा आरक्षणाचा प्रश्‍न तातडीने निघाली…

तापमानवाढीचा धोका वाढतोय

तापमानवाढीचा धोका वाढतोय

॥ विशेष : अ‍ॅड. गिरीश राऊत | विकास पृथ्वीची…

अपनी अकल लगाओ!

अपनी अकल लगाओ!

॥ मानसरंग : मयुरेश डंके | गेटवे ऑफ इंडिया,…

राफेल सुनावणी : अर्धे नुकसान, अर्धा फायदा

राफेल सुनावणी : अर्धे नुकसान, अर्धा फायदा

॥ सारांश : ल.त्र्यं. जोशी | एक बाब मात्र…

फोर्ब्सच्या यादीत अक्षयची बाजी

फोर्ब्सच्या यादीत अक्षयची बाजी

‘फोर्ब्स’ने नुकतीच सर्वाधिक कमाई करणार्‍या अभिनेत्यांच्या नावाची यादी जाहीर…

सनीला साकारायची होती ऐतिहासिक चित्रपटात भूमिका

सनीला साकारायची होती ऐतिहासिक चित्रपटात भूमिका

बॉलिवूडची बेबी डॉल म्हणजेच सनी लिओनीचे नाव इंटरनेटवर सर्वाधिक…

गरज असताना सार्‍यांनीच पाठ फिरवली!

गरज असताना सार्‍यांनीच पाठ फिरवली!

‘रेस- ३’ चित्रपटातून बॉलिवूडमध्ये कमबॅक करणारा अभिनेता बॉबी देओल…

पंचांग
वार: | तिथी:
नक्षत्र: | राशी:
करण: | योग:
सूर्योदय: 06:36 | सूर्यास्त: 17:48
अयनांश:
Home » आसमंत, पुरवणी, रत्नाकर पिळणकर, स्तंभलेखक » उत्सवी गाणी घरातली, दारातली

उत्सवी गाणी घरातली, दारातली

॥ चित्रपटल : रत्नाकर पिळणकर |

Ganesh Dj

Ganesh Dj

हिंदी सिनेमा मनोरंजक आणि अगदी सर्वसामान्य, तळागाळातील प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचण्याचं कारण त्यांच्या जीवनातील, त्यांना अतिप्रिय असणार्‍या सणांचं प्रतिबिंब, नाट्यमय पद्धतीने आपल्या सिनेमातून दिसत असतं. सिनेमातील पडद्यावर चित्रित केलं जाणार्‍या कथानकातून बर्‍याचदा जनतेची सुख-दु:ख आपण पाहतो. या कल्पनेतील पात्रांची नाती आणि त्यांचं आपसातील प्रेम स्पष्ट व्हावं म्हणून खास गाण्यांचं आयोजन केलं असतं. सामाजिक चित्रपटात तर अशा गाण्यांना सणांची, धार्मिक उत्सवाची जोड दिली जाते. आपला हिंदू धर्म देशातील सर्व राज्यांमध्ये विखुरलेला आहे. भाषा आणि वेशभूषा ही प्रत्येक धर्माची वेगवेगळी ओळख आहे. ती प्रादेशिक चित्रपटातून दिसून येतेच. परंतु, जगातील प्रेक्षकांपर्यंत पोहोचविण्याचं दुसरं काम हिंदी सिनेमा अनेक वर्षांपासून करीत आला आहे. आपल्या हिंदू संस्कृतीच खरी ओळख आहे आपले सण. आपल्या सणांना पुराणकथांचा आधार आहे. त्या युगातील देव-देवतांची पूजाअर्चा याच संस्कारांचा भाग आहे आणि अनेक चित्रपटांतून अधूनमधून या देवदेवतांची स्तुतीगीतं तसेच त्यानिमित्ताने दाखल होणार्‍या सणांची मनोरंजक गाणी प्रेक्षकांना चित्रपटगृहात आणण्याचं फार मोठं काम करीत असतात. हीच गाणी नंतर घरोघरी गायली जातात. गल्लोगल्ली वाजवली जातात, ज्यातून फार मोठा व्यवसाय होतोच. परंतु, आपल्या धर्माचा ‘बरा-वाईट’ प्रसारही होत असतो. या गाण्यांचा दर्जा खरंच आपल्या संस्कृतीला, प्रथेला, परंपरेला साजेसा आहे का? असतो का? या गाण्यातील शब्द, आशयांचा विचार कधी आपण केला आहे का?
गणेशोत्सवाच्या निमित्ताने आता गणपतीचं महात्म्य वर्णन करणारी पारंपरिक गाणी उत्सवाच्या मंडपातून तर वाजतीलच. परंतु, भल्यामोठ्या स्पीकर्समधून ‘डीजे’ नावाचा आधुनिक आवाज या गीतांना अशाप्रकारे रस्त्यावर आणेल की ‘सण नको पण डीजे आवर’ अशी आपली अवस्था होईल. नुकत्याच होऊन गेलेल्या जन्माष्टमीच्या सोहळ्याच्या निमित्ताने आपण तो अनुभव घेतलाच आहे. कृष्णाच्या गोकुळात दहीकाला उत्सव हा अशाप्रकारेच चालत होता का? वाहिन्यांनी आपल्याला जे जे दाखवलं, ते अत्यंत किळसवाणं, ओंगळ आणि अत्यंत हिडीस असं दृश्य होतं. धर्मही आता राजकीय पक्षाच्या ताब्यात गेला आहे ही आपल्या धर्माची, संस्कृतीची शक्ती नव्हे तर राजकीय संधीसाधूंनी केलेला धर्माचा अपमान आहे त्यामुळे सिनेमावालेही आता खास त्याच उद्देशाने आपलं संगीत निर्माण करू लागले आहेत, जे रस्त्यावर मिरवणुकीतून वाजलं गेलं पाहिजे, गायलं गेलं पाहिजे, या दुष्टचक्राचे बळी आपले सण ठरू लागले आहेत.
‘भैय्या मेरे राखी के बंधन को निभाना’, ‘मेरे भैय्या मेरे चंदा मेेरे अनमोल रतन’, ‘फुलोंका तारोंका सबका कहना है’, ‘ये राखी बंधन है ऐसा’, ‘राखी धागों का त्योहार,’ अश बहीण-भावांची गायलेली गाणी सिनेमातून सार्वजनिक जीवनात लोकप्रिय होऊ लागली. या गाण्यातील शब्दांचं पावित्र्य जर खरंच कुणाच्या लक्षात आलं असतं तर आज स्त्रिया, मुली, बालिकांवर होणारे अत्याचार, बलात्कार थांबले असते. परंतु, केवळ सणाची शोभा वाढविण्यापुरती ही गाणी वाजवली जातात. परंतु, त्याचा अर्थ कुणी लक्षात घेत नाहीत.
‘गोविंदा’च्या टोळ्या याही वर्षी तशाच जल्लोषात निघाल्या. नियम कायद्यांचं उल्लंघन करून हा सण साजरा झाला. त्यात ‘ब्लफ मास्टर’ मधील शम्मी कपूरचं पारंपरिक गाणं वाजलं तसच, ‘ओ माय गॉड’मधील प्रभुदेवा, सोनाक्षी सिन्हाच्या ‘गो गो गोविंदा’ या गाण्यावरील तालावर नाचून काही जणांनी हंड्या फोडल्या. ‘शोर मच गया शोर देखो आया माखन चोर’ ‘भगवान’ चित्रपटातील हे गाणं नेहमीप्रमाणेच आघाडीवर होतं. ‘मच गया शोर सारी नगरी मे’ वाजताना त्यावर नाचणारे बच्चनसाहेबांसारखेच ‘तर्र’ होते. सिनेनिर्मात्यांचा उद्देश या उत्सवाच्या निमित्ताने नक्कीच सफल झाला आहे. अशा शेकडो गाण्यांचा उल्लेख आज करता येईल. या अशा गाण्यांसाठी मुद्दामहून चित्रपटात प्रसंग निर्माण केले जातात कारण या प्रसंगामुळे नाट्य आणि थराराचा मिलाफ साधता येतो.
गणेशोत्सवाच्या निमित्ताने आता पुन्हा एकदा, सिनेमातील गणेशोत्सव गीतांनी घातलेला धुमाकूळ आपल्याला पाहता येईल. ना धड भक्तिगीत, ना भावगीत अशा ‘रागात’ अडकलेल्या या हिंदी गणेशोत्सव गीतांचा अभ्यास करता असं लक्षात येतं की ही गाणी समूह नृत्याला अनुसरूनच निर्माण केली जात आहेत. ज्या ज्या सिनेमात या प्रकारच्या गाण्यांचा समावेश करण्यात आला आहे, त्या प्रसंगात दुश्मनी, दोन टोळ्यांमधील वैर, एकमेकांवर मात करण्यासाठी रचलेल्या खेळी आणि यातील गाण्यावर नाचणारे ‘भक्त’ हे बहुधा ‘सूडनृत्य’ करण्यासाठीच नाचत असावेत की काय असे वाटते. फार पूर्वी ‘अंकुश’ चित्रपटातील गणेशोत्सवाच्या दोन मिरवणुका समोरासमोर उभ्या ठाकतात आणि त्यांच्यामध्ये पहला मान पुढे जाण्याचा कुणाचा यावरून तंटा निर्माण होतो. त्या सिनेमातील हा प्रसंग वास्तवातही घडू लागला. मिरवणुकीच्या जमावात तलवारी घेऊन घुसलेले गुंड नंतर पोलिसांचा पाठलाग असे दृश्य बर्‍याच चित्रपटांतून दिसत होते. ‘वास्तव’ चित्रपटात ‘संजय दत्त’ आरती करत असताना अंतरा म्युझिकमध्ये पोलिस अंडरवर्ल्डच्या गुंडांची धरपकड करीत असतात. गणेशोत्सवाचे हे असे रूप अनेक चित्रपटांतून आपल्या पाहण्यात आले असेल. ‘अग्निपथ’चा रिमेक असलेला ऋतिक रोशनच्या ‘अग्निपथ’मधील देवा श्रीगणेशा’ या गाण्याच्या वेळेही याच प्रकारे हिंसाचार घडतो. ‘डॅडी’ सिनेमातील ‘आला रे आला गणेशा, कोई देवा कहे कोई चिंतामणी’, या गणेशोत्सवातील गीतालाही गुन्हेगारी पार्श्‍वभूमी आहे. ‘देवा हो देवा गणपती देवा, हमसे बढकर कौन’ हाही गुन्हेगारीपट त्यातही तोच प्रकार. ‘डॉन’चा रिमेक असलेल्या शाहरुख खानच्या ‘डॉन’मध्ये शाहरुख खान गणपतीसमोर आधी पाण्याच्या गुळण्या करून घसा स्वच्छ करतो आणि गळ्यात बेंजो लटकवूनच तो वाजवत गाणं म्हणतो ‘तुझको जलवा दिखाना होगा, लौटके तुझको आना होगा’, आता हे तो कुणाला उद्देशून म्हणतो? हे सिनेमा पाहतानाच तुम्हाला कळेल. ‘टक्कर ’ सिनेमात जितेंद्र संजीवकुमार गणपतीसमोर नाचतात तेव्हा त्यांच्या गाण्यांचे शब्द असतात, ‘मूर्ती गणेशकी अंदर दौलत देशकी’ याचाच अर्थ हा कुणाला तरी इशारा असावा. ‘जुडवा’ सिनेमाचा रिमेक असलेल्या ‘जुडवा-२’ मध्ये गणपतीसमोर नाचून गाणं म्हणताना ‘वरुण धवन’ म्हणतो ‘सुनो गणपती बाप्पा मोरया, परेशान करे मुझे छोरीया’ याला भक्तिगीत म्हणायचं का? ‘हॅलो ब्रदर’मधील सलमान खान, राणी मुखर्जीचं एक गाणं या उत्सवासाठी चित्रित केलं आहे त्याचे शब्द आहेत ‘चांदी की डाल पर सोने का मोर….’ दही हंडी उत्सवातील हे गीत खास ‘टपोरी’ पोरांसाठी. ही आमची हिंदी सिनेमातील सणांची गाणी.
दिपावली, दसरा, नवरात्रौत्सवातील गरबा लवकरच येऊ घातला आहे. त्यातही सिनेमातील गाणी ‘रिमिक्स’ करून वाजवली जातील. गरब्यासाठी पैसा ज्या प्रकारे उधळला जाईल ते पाहून आज महागाईविरुद्ध आकांत तांडव करणार्‍या पक्षांना एक प्रश्‍न विचारता येईल की, ‘दाखवा गरिबी कुठे आहे?’ सर्वसामान्य माणूस सिनेमाचे दर वाढले तरीही सिनेमाला गर्दी गरतोच आहे. स्वत:ला आनंदी राखण्यासाठी तो सिनेगीतातील धडधडत्या तालावर बेफाम नाचतो आहे. न्यायालयाच्या निर्णयाकडे दुर्लक्ष करून मिरवणुका निघत आहेत, डीजे दणाणतो आहेत, मंडप उभारले जात आहेत. मूठभर लोकांच्या विरोधाला कोण जुमानणार? तेच संगीताचं आहे, मंडपातील आरती भ्रष्ट होऊ नये, घरातील गणपतीचं पावित्र्य नष्ट होऊ नये, रस्त्यावरचं संगीत घरात येऊ नये इतकेच!

Posted by : | on : 16 Sep 2018
Filed under : आसमंत, पुरवणी, रत्नाकर पिळणकर, स्तंभलेखक.
You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0You can leave a response or trackback to this entry

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Change Language: press Ctrl+g

    छायाचित्रातून

  • पृथ्वीचे पदार्पणातच ‘शॉ’नदार शतक पृथ्वीचे पदार्पणातच ‘शॉ’नदार शतक
  • कोहली, मीराबाईला खेलरत्न कोहली, मीराबाईला खेलरत्न
  • अमित पांघळला बॉक्सिंगचे सुवर्ण अमित पांघळला बॉक्सिंगचे सुवर्ण
  • तेजिंदरपालला सुवर्णपदक तेजिंदरपालला सुवर्णपदक
  • महाराष्ट्राच्या राहीचा सुवर्णभेद महाराष्ट्राच्या राहीचा सुवर्णभेद

हवामान

दृष्टीक्षेपात

व्हिडीओ संग्रह

More in आसमंत, पुरवणी, रत्नाकर पिळणकर, स्तंभलेखक (191 of 1154 articles)

Kapil Sharma
अभिप्राय : डॉ.वाय.मोहितकुमार राव | सुवर्णमंदिरामुळं विश्‍वविख्यात असलेल्या अमृतसर येथे २ एप्रिल १९८१ रोजी एका साधारण कुटुंबात कपिल शर्माचा जन्म ...

×