ads
ads
हिजबुलच्या चार अतिरेक्यांचा खातमा

हिजबुलच्या चार अतिरेक्यांचा खातमा

►एक जवान शहीद, चार जखमी, श्रीनगर, २० नोव्हेंबर –…

नक्षल समर्थकांच्या पत्रातील ‘तो’ क्रमांक दिग्विजयसिंहांचाच

नक्षल समर्थकांच्या पत्रातील ‘तो’ क्रमांक दिग्विजयसिंहांचाच

►पुणे पोलिसांची पुष्टी, चौकशी होणार, पुणे, १९ नोव्हेंबर –…

अटकाने, लटकाने, भटकानेवाल्या संस्कृतीमुळे देशाचे नुकसान

अटकाने, लटकाने, भटकानेवाल्या संस्कृतीमुळे देशाचे नुकसान

►पंतप्रधान मोदी यांचा जोरदार पलटवार, नवी दिल्ली, १९ नोव्हेंबर…

काश्मीर पाकिस्तानचेच शाहिद आफ्रिदीची सारवासारव

काश्मीर पाकिस्तानचेच शाहिद आफ्रिदीची सारवासारव

इस्लामाबाद, १८ नोव्हेंबर – पाकिस्तानमधील राज्यकर्त्यांना देशाचा भाग असलेले…

अमेरिका भारताला देणार २४ पाणबुडीभेदी हेलिकॉप्टर्स

अमेरिका भारताला देणार २४ पाणबुडीभेदी हेलिकॉप्टर्स

►२०० अब्ज डॉलर्सचा व्यवहार, वॉशिंग्टन, १७ नोव्हेंबर – चीन…

मल्ल्यासाठी तिहारच योग्य

मल्ल्यासाठी तिहारच योग्य

►ब्रिटनच्या न्यायालयाचे शिक्कामोर्तब, लंडन, १७ नोव्हेंबर – सार्वजनिक आणि…

विधानसभा कामकाजास ‘वंदे मातरम’ने सुरुवात

विधानसभा कामकाजास ‘वंदे मातरम’ने सुरुवात

मुंबई, १९ नोव्हेंबर – महाराष्ट्र विधानसभेच्या हिवाळी अधिवेशनाच्या कामकाजास…

मराठा आरक्षणावर उद्या हायकोर्टात सुनावणी

मराठा आरक्षणावर उद्या हायकोर्टात सुनावणी

मुंबई, १९ नोव्हेंबर – मराठा आरक्षणाचा प्रश्‍न तातडीने निघाली…

मराठा समाजाला स्वतंत्र प्रवर्गात आरक्षण

मराठा समाजाला स्वतंत्र प्रवर्गात आरक्षण

►अधिवेशनाच्या पूर्वसंध्येला मुख्यमंत्री फडणवीस यांची घोषणा ►मागासवर्ग आयोगाच्या तिन्ही…

तापमानवाढीचा धोका वाढतोय

तापमानवाढीचा धोका वाढतोय

॥ विशेष : अ‍ॅड. गिरीश राऊत | विकास पृथ्वीची…

अपनी अकल लगाओ!

अपनी अकल लगाओ!

॥ मानसरंग : मयुरेश डंके | गेटवे ऑफ इंडिया,…

राफेल सुनावणी : अर्धे नुकसान, अर्धा फायदा

राफेल सुनावणी : अर्धे नुकसान, अर्धा फायदा

॥ सारांश : ल.त्र्यं. जोशी | एक बाब मात्र…

फोर्ब्सच्या यादीत अक्षयची बाजी

फोर्ब्सच्या यादीत अक्षयची बाजी

‘फोर्ब्स’ने नुकतीच सर्वाधिक कमाई करणार्‍या अभिनेत्यांच्या नावाची यादी जाहीर…

सनीला साकारायची होती ऐतिहासिक चित्रपटात भूमिका

सनीला साकारायची होती ऐतिहासिक चित्रपटात भूमिका

बॉलिवूडची बेबी डॉल म्हणजेच सनी लिओनीचे नाव इंटरनेटवर सर्वाधिक…

गरज असताना सार्‍यांनीच पाठ फिरवली!

गरज असताना सार्‍यांनीच पाठ फिरवली!

‘रेस- ३’ चित्रपटातून बॉलिवूडमध्ये कमबॅक करणारा अभिनेता बॉबी देओल…

पंचांग
वार: | तिथी:
नक्षत्र: | राशी:
करण: | योग:
सूर्योदय: 06:36 | सूर्यास्त: 17:48
अयनांश:
Home » आसमंत, पुरवणी, यमाजी मालकर, स्तंभलेखक » करदात्याची खुशामत की करपद्धतीत बदल?

करदात्याची खुशामत की करपद्धतीत बदल?

॥अर्थपूर्ण : यमाजी मालकर |

Taxes

Taxes

मृत्यू, बदल आणि कर या तीन गोष्टी कोणालाच टाळता येत नाहीत. या तीनही गोष्टींचे माणसांच्या आयुष्यात चांगलेच महत्त्व आहे. जन्माला आलेल्या माणसासाठी मृत्यू ही अटळ बाब आहे, पण तो चांगल्या पद्धतीने यावा, अशी प्रार्थना माणूस करत असतो. पण तो कसा येईल, हे कोणीच सांगू शकत नाही. बदल ही गोष्टही अटळ आहे आणि त्यानुसार मानवी जीवन बदलून जाते, बदलाचे वारे ओळखले तर माणसाच्या आयुष्यात चांगले बदल होण्याची शक्यता असते तर ते ज्यांना ओळखता येत नाहीत, त्यांचा जगण्याचा लढा कठीण होतो, असे व्यवहारात पहायला मिळते. कर ही पण अशीच अटळ गोष्ट आहे. जन्माला आलेल्या माणसाला कोणत्या ना कोणत्या स्वरुपात कर हा द्यावाच लागतो. समाज चालण्यासाठीची ती एक गरज आहे. या तीनही गोष्टीत एक साम्य आहे, ते म्हणजे माणूस या तीनही गोष्टींचा स्वीकार करण्यास उशीर करतो किंवा त्या नाईलाजाने स्वीकारतो आणि त्यातून तो दु:खी होतो.
बदल आणि मृत्यू या गोष्टी नैसर्गिक असल्याने त्याविषयी आपण येथे चर्चा करणार नाही. पण मानवनिर्मित करांविषयी अधिक विवेचन करणार आहोत. कारण करांची चर्चा झाली नाही, असा दिवस जगाने पाहिलेला नाही. कर देताना कोणाला फार आनंद झाला, असे सहसा घडत नाही. त्याला एक करपद्धती अपवाद आहे. ती म्हणजे धार्मिक कर. मुस्लीम धर्मात जकात दिली जाते आणि ती देताना सहसा सक्ती होत नाही. ते आपले कर्तव्यच आहे, या भावनेने जकात अदा केली जाते. त्यातून धर्माचे व्यवहार चालतात. हिंदू आणि इतर धर्मांत लोक देवाच्या नावाने दान देतात, देवस्थानाला देणगी देतात आणि त्यातून धर्मासंबंधीच्या व्यवहारांची काळजी घेतली जाते. अर्थात, जकात जशी पवित्र मानली जाते आणि आपापल्या परीने प्रत्येक मुस्लीम नागरिक जकात देतोच, तसे देवाला देणगी देण्याचे होत नाही. कर देण्याची ही आदर्श पद्धत असली तरी जग मात्र त्यावर चाललेले नाही. जगाने सध्या जी करपद्धती शोधून काढली आहे, तिलापिनल कोड मॉडेल म्हटले जाते. ज्याला सक्तीचा सहभाग असेही म्हटले जाते. आता सक्तीचा आणि सहभाग, हा एकत्र कसा नांदू शकतो, हे कोणीच सांगू शकत नाही. पण अशा या सक्तीमुळे कर देण्याविषयी नागरिक नाराज असतात. जगातील सरकारे जनतेचे शत्रू होण्याचे तेच प्रमुख कारण आहे. आज सर्व देशांत हेच मॉडेल वापरले जाते. ज्यात कर न भरणार्‍यांना दंड, शिक्षाकेली जाते. वेळप्रसंगी त्यांची संपत्ती जप्त केली जाते. या मॉडेलमध्ये सरकारच्या वतीने जे कर वसूल करत असतात, त्यांच्या हातात दंडुका दिलेला असतो आणि त्याच्या धाकाने नागरिक कर भरत असतात. ही सक्ती असल्याने कर बुडविण्याची इच्छा होणे, तो बुडविणे, अशा सर्व गोष्टी सध्या होताना दिसत आहेत. विकसित देशांत कर बुडविणे, ही फार गंभीर बाब मानली जाते, कारण कर दिले नाहीत, तर समाजाच्या सार्वजनिक गरजांची काळजी कोण घेईल, असा रास्त प्रश्‍न समोर उभा राहतो.
आपल्या देशात तर करदायित्व आणि कर वसुली हे अतिशय कटकटीचे विषय आहेत. कर देण्यास तयार आहोत, पण चांगल्या मार्गाने घ्या, असे बहुतांश भारतीय नागरिकांचे म्हणणे आहे, असा चांगला मार्ग आपण अजून अनुसरलेला नाही. त्यामुळे सरकार करत असलेली करवसुली हा नागरिकांच्या कायमच त्राग्याचा विषय राहिला आहे. नोटबंदी आणि जीएसटीसारखे बदल करांचा भरणा वाढविणारे बदल आहेत. पण कर वसूल करताना नागरिकाला जी वागणूक दिली जाते, त्याविषयी साहजिकच नाराजी वाढत चालली आहे. या नाराजीची दखल घेण्याचे सरकारने आता ठरविले आहे. जेनियमानुसार आणि नियमित कर देतात, त्यांचा सन्मान केला पाहिजे, असे सरकारला वाटू लागले असून हा बदल महत्त्वाचा आहे. कारण त्यामुळे किमान कर देणार्‍यांना तरी थोडे समाधान देण्याचे पुण्य सरकार आणि करवसुली करणार्‍या यंत्रणांना मिळणार आहे. अर्थात, समोर जी माहिती आली आहे, त्यात सरकार जे करू इच्छिते आहे, ते अगदीच तोकडे आहे.
जे चांगले करदाते आहेत, त्यांना राज्यपालांसोबत चहा, विमानतळावर ‘चेक इन’साठी प्राधान्य,टोल नाक्यावर प्राधान्य, विमानतळावरील गेस्ट हाऊसमध्ये प्रवेश अशा काही सवलती सन्मान म्हणून देण्याचे सरकारदरबारी घाटते आहे. हे प्रत्यक्षात कधी येईल आणि त्यातून काय साध्य होईल, यापेक्षा ही गरज सरकारने मान्य केली, हे अधिक महत्त्वाचे आहे. दक्षिण कोरियात अशा करदात्यांना प्रमाणपत्र दिले जाते आणि विमानतळावर पार्किंग शुल्क घेतले जात नाही, फिलिपाईन्समध्ये तेथील राष्ट्रीय लॉटरी तिकिटावर वर अशा करदात्यांचा गौरव केला जातो, पाकिस्तानात अशा पहिल्या १०० करदात्यांना शुल्काविना पासपोर्ट, विमानप्रवासासंबधीच्या अधिक सोयी दिल्या जातात, तर जपानमध्ये अशा करदात्यांना राजासोबत फोटो काढून घेण्याची संधी दिली जाते. विकसित देशात करदात्याला त्रास होणार नाही, याची विशेष काळजी घेतली जाते. त्याच धर्तीवर भारत सरकार विचार करते आहे, असे दिसते.
पण, आणखी एक करपद्धती आहे, ज्या पद्धतीत करदात्याची अशी खुशामत करण्याची गरज नाही. तिचे नाव अर्थक्रांतीचा बँक व्यवहार कर. जो कौटिल्याच्या विचारधारेवर आधारित आहे. मधमाशी फुलावर बसून जशी मध गोळा करते, त्याच वेळी परागकण तिच्या पायाला चिकटतात आणि परागसिंचनही होते, अशा पद्धतीने राजाने जनतेकडून कर घ्यावा, असे कौटिल्याने म्हटले आहे. यात वसुली होत नाही, यात देवघेव होते. असा देवघेवीचा व्यवहार पूर्ण करण्यास माणूस नेहमीच तयार असतो. बँक व्यवहार करांत नेमके हेच होणार आहे. बँकेचे व्यवहार करणार्‍या करदात्याला आर्थिक पत मिळणार आहे तर सरकारला पुरेसा महसूल मिळणार आहे. तोही करदात्या नागरिकांना त्रास न देता. सध्या करवसुलीसाठी जी यंत्रणा कामकरते आहे, ती भ्रष्ट तर आहेच, पण प्रचंड जाचकही आहे. करदाते नागरिक त्यामुळे दु:खी आहेत. त्यांच्या नाराजीची दखल सरकारला घ्यावी वाटते, ही चांगली गोष्ट आहे. पण आता अशा मुलाम्याऐवजी करपद्धतीत आमूलाग्र बदल करण्याची वेळ आली आहे. त्याविषयी सरकारने आता बोलले पाहिजे.

Posted by : | on : 21 Oct 2018
Filed under : आसमंत, पुरवणी, यमाजी मालकर, स्तंभलेखक.
You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0You can leave a response or trackback to this entry

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Change Language: press Ctrl+g

    छायाचित्रातून

  • पृथ्वीचे पदार्पणातच ‘शॉ’नदार शतक पृथ्वीचे पदार्पणातच ‘शॉ’नदार शतक
  • कोहली, मीराबाईला खेलरत्न कोहली, मीराबाईला खेलरत्न
  • अमित पांघळला बॉक्सिंगचे सुवर्ण अमित पांघळला बॉक्सिंगचे सुवर्ण
  • तेजिंदरपालला सुवर्णपदक तेजिंदरपालला सुवर्णपदक
  • महाराष्ट्राच्या राहीचा सुवर्णभेद महाराष्ट्राच्या राहीचा सुवर्णभेद

हवामान

दृष्टीक्षेपात

व्हिडीओ संग्रह

More in आसमंत, पुरवणी, यमाजी मालकर, स्तंभलेखक (91 of 1154 articles)

Dilip Kapoor
अभिप्राय : डॉ.वाय.मोहितकुमार राव | दिलीप कपूर यांनी अत्यंत प्रामाणिकपणे आणि सचोटीने आपल्या व्यवसायाचा विस्तार केला. असं करताना प्रदूषण किंवा ...

×