ads
ads
हिजबुलच्या चार अतिरेक्यांचा खातमा

हिजबुलच्या चार अतिरेक्यांचा खातमा

►एक जवान शहीद, चार जखमी, श्रीनगर, २० नोव्हेंबर –…

नक्षल समर्थकांच्या पत्रातील ‘तो’ क्रमांक दिग्विजयसिंहांचाच

नक्षल समर्थकांच्या पत्रातील ‘तो’ क्रमांक दिग्विजयसिंहांचाच

►पुणे पोलिसांची पुष्टी, चौकशी होणार, पुणे, १९ नोव्हेंबर –…

अटकाने, लटकाने, भटकानेवाल्या संस्कृतीमुळे देशाचे नुकसान

अटकाने, लटकाने, भटकानेवाल्या संस्कृतीमुळे देशाचे नुकसान

►पंतप्रधान मोदी यांचा जोरदार पलटवार, नवी दिल्ली, १९ नोव्हेंबर…

काश्मीर पाकिस्तानचेच शाहिद आफ्रिदीची सारवासारव

काश्मीर पाकिस्तानचेच शाहिद आफ्रिदीची सारवासारव

इस्लामाबाद, १८ नोव्हेंबर – पाकिस्तानमधील राज्यकर्त्यांना देशाचा भाग असलेले…

अमेरिका भारताला देणार २४ पाणबुडीभेदी हेलिकॉप्टर्स

अमेरिका भारताला देणार २४ पाणबुडीभेदी हेलिकॉप्टर्स

►२०० अब्ज डॉलर्सचा व्यवहार, वॉशिंग्टन, १७ नोव्हेंबर – चीन…

मल्ल्यासाठी तिहारच योग्य

मल्ल्यासाठी तिहारच योग्य

►ब्रिटनच्या न्यायालयाचे शिक्कामोर्तब, लंडन, १७ नोव्हेंबर – सार्वजनिक आणि…

विधानसभा कामकाजास ‘वंदे मातरम’ने सुरुवात

विधानसभा कामकाजास ‘वंदे मातरम’ने सुरुवात

मुंबई, १९ नोव्हेंबर – महाराष्ट्र विधानसभेच्या हिवाळी अधिवेशनाच्या कामकाजास…

मराठा आरक्षणावर उद्या हायकोर्टात सुनावणी

मराठा आरक्षणावर उद्या हायकोर्टात सुनावणी

मुंबई, १९ नोव्हेंबर – मराठा आरक्षणाचा प्रश्‍न तातडीने निघाली…

मराठा समाजाला स्वतंत्र प्रवर्गात आरक्षण

मराठा समाजाला स्वतंत्र प्रवर्गात आरक्षण

►अधिवेशनाच्या पूर्वसंध्येला मुख्यमंत्री फडणवीस यांची घोषणा ►मागासवर्ग आयोगाच्या तिन्ही…

तापमानवाढीचा धोका वाढतोय

तापमानवाढीचा धोका वाढतोय

॥ विशेष : अ‍ॅड. गिरीश राऊत | विकास पृथ्वीची…

अपनी अकल लगाओ!

अपनी अकल लगाओ!

॥ मानसरंग : मयुरेश डंके | गेटवे ऑफ इंडिया,…

राफेल सुनावणी : अर्धे नुकसान, अर्धा फायदा

राफेल सुनावणी : अर्धे नुकसान, अर्धा फायदा

॥ सारांश : ल.त्र्यं. जोशी | एक बाब मात्र…

फोर्ब्सच्या यादीत अक्षयची बाजी

फोर्ब्सच्या यादीत अक्षयची बाजी

‘फोर्ब्स’ने नुकतीच सर्वाधिक कमाई करणार्‍या अभिनेत्यांच्या नावाची यादी जाहीर…

सनीला साकारायची होती ऐतिहासिक चित्रपटात भूमिका

सनीला साकारायची होती ऐतिहासिक चित्रपटात भूमिका

बॉलिवूडची बेबी डॉल म्हणजेच सनी लिओनीचे नाव इंटरनेटवर सर्वाधिक…

गरज असताना सार्‍यांनीच पाठ फिरवली!

गरज असताना सार्‍यांनीच पाठ फिरवली!

‘रेस- ३’ चित्रपटातून बॉलिवूडमध्ये कमबॅक करणारा अभिनेता बॉबी देओल…

पंचांग
वार: | तिथी:
नक्षत्र: | राशी:
करण: | योग:
सूर्योदय: 06:36 | सूर्यास्त: 17:48
अयनांश:
Home » अग्रलेख, संपादकीय » गणपती : एक उत्सव!

गणपती : एक उत्सव!

काय म्हणता? तुमच्या घरी गणेशाची स्थापना होते का? घरी गणपती बसत नाही, असे घर फार कमी प्रमाणात असते. आमचा बंड्या नेहमीच म्हणतो, ‘‘नाटक पाहिलं नाही अन् गणपती बसविला नाही, असं घर महाराष्ट्रात सापडणं कठीण आहे…’’ म्हणजे अगदीच निरक्षर, आर्थिक दुर्बळ असेल, दुर्गम भागात राहणारे अन् तुमच्या कथित संस्कृतीशी जोडलेले नसतील, तरीही त्यांनी नाटक कुठल्या ना कुठल्या प्रकारांत पाहिले असते. डंडार, गंगासागर, खेळे… अशा लोककलांच्या माध्यमातून नाटक पाहिले जाते अन् त्याच्या सुरुवातीला नांदी असते. अगदी ठाण्याचे जवाहर-मोखाडा असो, की मग मेळघाटातले कोरकू असो, त्यांचा देव वेगळा असला, तरीही त्यात गणपती असतोच. घराण्यात गणपती नाही, असे होत नाही. आता वडिलांच्या, आजोबांच्या काळात चार-सहा सण वर्षाचे असतील, तर त्यातले नंतर भाऊ वाटून घेतात. बहुतांश घरी हे असेच असते. मोठ्याच्या वाट्याला काही सण येतातच किंवा मग सारेच सण मोठ्याच्या वाट्याला येतात अन् बाकी भाऊ त्याच्याकडे सणाला जातात. त्याचा खर्चही करतात. त्या निमित्ताने भावकी जुळून राहते. सण असतातच मातीशी जोडले जाण्यासाठी. म्हणून म्हटलं की, तुमच्या घरी गणपती बसविता का? अन् बसवीत असलात तर तयारी सुरू झाली का? बंड्याच्या घरी आता गणेशोत्सवाची धूम सुरू झाली आहे. त्या निमित्ताने तो आठवणीत रमला आहे. नेमक्या गणपतीच्या काळातच महालक्ष्मीचा सण येतो. त्यासाठी गावी जावेच लागते. आता इकडे गणपतीबाप्पाला असाच ठेवून गावी कसे जायचे? आता गणपती तर घरी बसविलाच पाहिजे. तसा तो गावी त्याच्या घरी बसतोच. तरीही मग इकडे शहरात त्याच्या घरी तर गणपती बसवावाच लागतो ना. गणपती ही अशी लागट गोष्ट आहे. शेजारी तो बसवीत असतील तर लेकरं म्हणतात, ‘‘बाबा आपल्या घरी गणपती का बरं नाही?’’ आता त्याला काय सांगणार? शेजारी असतो, वेटाळात सार्वजनिक बसतो अन् तरीही आम्हाला आमच्या घरी आमचा बाप्पा हवाच असतो… बरं, गणपती आपला साधा देव आहे. त्याचं असं काही कडक व्रत नसतं. म्हणून बंड्याने गावी महालक्ष्मीला जाण्याची सोय म्हणून दीड दिवसांचा गणपती सुरू केला घरी. गणेशाचे पूजाविधीही अशीकाही कर्मकांडवाली नसते. मूर्ती आणायची अन् मग तिची पूजा करायची. प्रतिष्ठापनेसाठी पुरोहित बोलवायचा. नाहीच जमले त्याचे तर मग आजकाल सीडी मिळते, ऑनलाईनदेखील पूजा असते. मागच्या वर्षी बंड्याच्या मुलाने ऑनलाईन सर्च मारला अन् युट्यूबवर गणेशाच्या स्थापनेची पूजा सुरू झाली. आजकाल सगळेच कसे रेडिमेड झाले आहे. आता यावर ‘‘एकदम असं काय रेडिमेड झालं आहे?’’ असं विचारलं तर थेट उत्तर आहे, ‘‘सगळंच!’’ आधीच्या काळी गणपती बसवायचा तर मखरापासून सारेच कसे घरी तयार करावे लागायचे… आता ‘आधीचा काळ’ या गोष्टीचा आंतरराष्ट्रीय पेटंट आमच्या अण्णांकडे आहे. ‘‘…तर! अरे, आम्ही आमच्या लहानपणी गणपतीच्या महिनाभर आधीपासून तयारीला लागायचो. कागदाची फुलं करायची, भुशाची हिरवळ करायची…’’ असे म्हणत अण्णा आता सुटले होते. आता सणवार म्हटलं की फार ताण येत नाही. तरीही गावखेड्यात महालक्ष्मीचा सण जरा जोरात असतो. कारण त्याचे नियम असतात. परंपरा असतात. त्यानुसारच ते करावे लागते. गणपतीत सजावट वगैरे करायची तर दिवाळीच्या दिव्यांच्या माळा असतातच, त्या लावायच्या. आधीच्या काळी घरच्या साड्या… घरच्या म्हणण्यापेक्षा घरचीच्या साड्या सजावटीसाठी वापरल्या जायच्या. अगदी गल्लीत बसणार्‍या मंडळातही घरोघरी काकूलोकांना त्यांच्या साड्या सजावटीसाठी मागितल्या जायच्या. त्यांची महिरप केली जायची. आता बायकांना त्यांच्या साड्या घरच्या सजावटीलाही पुरवाव्या लागायच्या अन् मंडळाच्याही. त्यातही मंडळाचे सन्मानीय पदाधिकारी जे असायचे, म्हणजे अध्यक्ष, उपाध्यक्ष, सचिव, कोषाध्यक्ष… त्यांच्या घरून हे सजावटीचे सामान हमखास आणावेच लागायचे. साधारण संक्रांतीच्या हळदी-कुंकवाच्या दिवसांत कुठल्या काकूंकडे कुठली साडी आहे अन् सजावटीसाठी कशी कामी येईल गणपतीच्या, हे हेरून ठेवले जायचे. आता मात्र असं काही होत नाही. सगळं रेडिमेड असतं. आता बाजारात गेलं की, गणपतीच्या मूर्तीसोबतच सजावटीचं समानही मिळत असते. म्हणजे गणपतीची बैठक, त्याला चार कोपर्‍यांत लावलेले दिवे, मागे महिरप थर्मोकोलची. अगदी गणपतीसमोर ठेवायची फळं, कणिस, सागाचा मोहोर, निलगिरीची पानं अन् आघाडा, केना, दूर्वा हे सारंच कसं तयार असतं. सोबत सुपार्‍या, हळकुंड, कापूर, गुलाल, बुक्का, हळद-कुंकू यांचं वेगळं पॅकेज असतं. आणखी प्रसादाचंही. म्हणजे खोबर्‍याचा कीस, बारीक केलेली साखर, त्यात बेदाणे घालून हवे असतील तर ते वेगळे… समोर दिवा लावायला वाती, त्यात तेल घालण्याचे भांडे… बर्‍याचदा तर १० दिवस वात जळत राहील अशीच वात अन् त्यात घातलेलं तेलदेखील रेडिमेड मिळतं. रोजच्या पूजेची सीडी किंवा आता तर पूजेचे अ‍ॅपही आले आहे. मोबाईलवर ते लावून द्यायचे. म्हणजे पूजा सुरू… तुमचे जसे इस्टिमेट असेल तसे हे सारेच सामान मिळते. बरं, हे सामान मागच्या वर्षी घेतलं असेल सजावटीचं, तर त्याची काळजीही ज्याच्याकडून घेतली असेल तोच घेतो. म्हणजे ते नोंद ठेवतात. आता अनेकांना ज्याच्याकडून त्यांनी मागच्या वर्षी गणपतीची मूर्ती घेतली होती त्याचा यंदा फोन आला असेल, ‘‘सर, आपण आमच्याकडून गणेशाची मूर्ती नेली होती. आता आमचे दुकान सुरू झाले आहे. आताच येऊन मूर्ती बुक करा…’’ आता सगळ्याच बाबतीत इतका प्रोफेशनॅलिझम् आला आहे. एकाला त्या दुकानदाराने फोन केल्यावर त्याला जरा गौरव वाटला. एकतर त्याने वर्षभर आपला नंबर सांभाळून ठेवला अन् पाचशे रुपयांचीच मूर्ती घेतली असूनही आपल्याला पुन्हा फोन केला… त्याने घरी जाऊन बायकोला सांगितले. ती म्हणाली, ‘‘या वर्षी आपल्याला मूर्ती घेण्याची गरज नाही. एकतर ती महाग असते अन् यंदा आपली मूर्ती आपणच घडविणार आहोत…’’ आपणच म्हणजे? मोठाच प्रश्‍न पडला. आपला गणपती आपणच कसा तयार करणार? ऑनलाईन गणपती बुकिंग ऐकले होते. तसे अ‍ॅपही आता सुरू झाल्याचे त्याने पाहिले होते. आता मात्र हे नवेच होते. बायको म्हणाली, ‘‘अहो, मी गेल्या पंधरवड्यात क्लास लावला आहे. त्यात गणपतीची मूर्ती कशी घडवायची ते शिकविले. पंधराशे रुपये घेतले त्यांनी. त्यात साहित्य त्यांचे. मी छानपैकी मूर्ती तयार केली आहे. स्वस्तातही पडली मूर्ती… पुन्हा एक गुणही शिकले मी…’’ त्या गृहस्थाला आठवले की, मागच्या वर्षी आपण पाचशे रुपयांचीच मूर्ती आणली होती. त्यावर बायको म्हणाली, ‘‘अरे, तुम्ही फारर्र्च नकारात्मक विचार करता. यंदा पंधराशे गेले, त्यात मूर्ती झाली. पण, पुढची अनेक वर्षे मीच मूर्ती करणार त्याचे काही पैसे थोडीच लागणार!’’ अर्थात, त्याच्या बायकोने शिबिरात जी मूर्ती घडविली होती त्यापेक्षा मूर्तिकाराने जी मूर्ती बिघडविली असेल ती चांगली होती…! त्याने ठरविले की, मूर्तीच्या समोर पाटी लावायची- ‘ही गणेशाची मूर्ती आहे…!’

https://tarunbharat.org/?p=61506
Posted by : | on : 9 Sep 2018
Filed under : अग्रलेख, संपादकीय.
You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0You can leave a response or trackback to this entry

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Change Language: press Ctrl+g

    छायाचित्रातून

  • पृथ्वीचे पदार्पणातच ‘शॉ’नदार शतक पृथ्वीचे पदार्पणातच ‘शॉ’नदार शतक
  • कोहली, मीराबाईला खेलरत्न कोहली, मीराबाईला खेलरत्न
  • अमित पांघळला बॉक्सिंगचे सुवर्ण अमित पांघळला बॉक्सिंगचे सुवर्ण
  • तेजिंदरपालला सुवर्णपदक तेजिंदरपालला सुवर्णपदक
  • महाराष्ट्राच्या राहीचा सुवर्णभेद महाराष्ट्राच्या राहीचा सुवर्णभेद

हवामान

दृष्टीक्षेपात

व्हिडीओ संग्रह

More in अग्रलेख, संपादकीय (135 of 729 articles)


तोरसेकर | गेल्या रविवारी द सन्डे गार्डियनमध्ये एक बातमी वाचायला मिळाली. दोन महिन्यात तीनचार राज्यांच्या विधानसभा निवडणुका होऊ घातल्या आहेत ...

×