ads
ads
महाआघाडी देशविरोधी

महाआघाडी देशविरोधी

►पंतप्रधान मोदी यांचा विरोधकांवर हल्लाबोल, सिलवासा, १९ जानेवारी –…

भाजपाच दलितांचा उद्धारकर्ता

भाजपाच दलितांचा उद्धारकर्ता

►६० वर्षांत काँग्रेसने दलितांना काय दिले? ►नितीन गडकरी यांचा…

दिल्लीतील सरकार बदलवा

दिल्लीतील सरकार बदलवा

►विरोधकांच्या महारॅलीत ममता बॅनर्जींचा आक्रोश ►पंतप्रधानपदी कोण, निवडणुकीनंतर निर्णय,…

आणिबाणी जाहीर करण्याची ट्रम्प यांची धमकी

आणिबाणी जाहीर करण्याची ट्रम्प यांची धमकी

►मेक्सिको सीमेवरील भिंतीचा वाद पेटणार, वॉशिंग्टन, १० जानेवारी –…

विक्रम मिस्री चीनमधील नवे राजदूत

विक्रम मिस्री चीनमधील नवे राजदूत

►पदभार स्वीकारताच केली द्विपक्षीय मुद्यांवर चर्चा, बीजिंग, ८ जानेवारी…

शटडाऊन सुरूच ठेवेन, आणिबाणीचाही पर्याय खुला

शटडाऊन सुरूच ठेवेन, आणिबाणीचाही पर्याय खुला

►डोनाल्ड ट्रम्प यांचा काँगे्रस सभागृहाला इशारा ►मेक्सिकोच्या सीमेवर भिंत…

डान्सबार बंदीसाठी नवा अध्यादेश

डान्सबार बंदीसाठी नवा अध्यादेश

मुंबई, १८ जानेवारी – राज्यातील डान्सबार पुन्हा सुरू करण्याचा…

समृद्धी महामार्गासाठी स्टेट बँक देणार ८५०० कोटींचे कर्ज

समृद्धी महामार्गासाठी स्टेट बँक देणार ८५०० कोटींचे कर्ज

►९५ टक्के भूसंपादन पूर्ण, मुंबई, १७ जानेवारी – स्टेट…

ओबीसी महामंडळांसाठी ७३६ कोटी!

ओबीसी महामंडळांसाठी ७३६ कोटी!

•तरुणांना मिळणार १० ते ५० लाखांचे कर्ज •सावित्रीबाई फुले…

भारताचा पुरुषार्थ प्रकट होण्यास…

भारताचा पुरुषार्थ प्रकट होण्यास…

॥ विशेष : डॉ. मनमोहन वैद्य | सह सरकार्यवाह,…

ऑगस्टा वेस्टलँड

ऑगस्टा वेस्टलँड

॥ चतुरस्त्र : स्वाती तोरसेकर | ऑगस्टा विषयाला हात…

तिसरी आघाडी की तीन आघाड्या?

तिसरी आघाडी की तीन आघाड्या?

॥ जागता पहारा : भाऊ तोरसेकर | भाजपा वा…

फोर्ब्सच्या यादीत अक्षयची बाजी

फोर्ब्सच्या यादीत अक्षयची बाजी

‘फोर्ब्स’ने नुकतीच सर्वाधिक कमाई करणार्‍या अभिनेत्यांच्या नावाची यादी जाहीर…

सनीला साकारायची होती ऐतिहासिक चित्रपटात भूमिका

सनीला साकारायची होती ऐतिहासिक चित्रपटात भूमिका

बॉलिवूडची बेबी डॉल म्हणजेच सनी लिओनीचे नाव इंटरनेटवर सर्वाधिक…

गरज असताना सार्‍यांनीच पाठ फिरवली!

गरज असताना सार्‍यांनीच पाठ फिरवली!

‘रेस- ३’ चित्रपटातून बॉलिवूडमध्ये कमबॅक करणारा अभिनेता बॉबी देओल…

पंचांग
वार: | तिथी:
नक्षत्र: | राशी:
करण: | योग:
सूर्योदय: 07:02 | सूर्यास्त: 18:13
अयनांश:
Home » अग्रलेख, संपादकीय » दहाव्या वर्गाची रोजनिशी…

दहाव्या वर्गाची रोजनिशी…

दहावीच्या वर्गाची स्थिती आता ‘असून अडचण आणि नसून खोळंबा’ अशी झाली आहे. एखाद्या गावाला जाण्यासाठी एक फाटा असतो आणि मग तिथे बसेस थांबतात. प्रवाशांना तिथे उतरावेच लागते अन् मग सांदीतून पांदीत करत गाव गाठावे लागते. दहावीचे वळण हे असेच त्या फाट्यासारखे झालेले आहे. खरेतर तो पुढील शिक्षणाचा पाया आहे. कुठली शाखा निवडायची आणि विद्यार्थ्यांना नेमका कशात रस आहे, याची चाचपणी दहावीला होत असते. दहावीच्या अभ्यासाच्या पानात सर्वच चवींचे अन्न वाढलेले असते. त्यातले तो विद्यार्थी कुठले संपवितो, यावरून त्याचा रस आणि भूक दोन्ही कळत असते. म्हणूनच दहावीला कला, विज्ञान, गणित आणि समाजशास्त्रे सारेच अभ्यासाला असते. सोबत भाषादेखील असतात. तिथून पुढे जाताना कुठल्या मार्गाने जायचे, याचा निर्णय करण्यासाठी दहावीपर्यंतचे शिक्षण असतेच, सोबतच विद्यार्थी हा ज्ञानार्थीही असला पाहिजे आणि त्याला त्या अर्थाने सर्वच शाखांचे, विषयांचे ज्ञान असले पाहिजे, यासाठी हा अभ्यासक्रम बेतलेला असतो… या सार्‍या ऊहापोहाचा संदर्भ, आता दहाव्या वर्गाच्या अभ्यासक्रमात या शैक्षणिक सत्रापासून केलेला बदल आणि त्यावरून सुरू झालेल्या चर्चेचा आहे. आतावर दहाव्या वर्गाच्या गुणांकनाची पद्धतही वेगळी होती. आता त्यात बदल करण्यात आला आहे. अगदी तांत्रिक भाषेत सांगायचे झाल्यास ‘पॅटर्न’ बदलला आहे. त्याला थोडे सीबीएसईच्या शैलीत आणण्यात आले आहे. अंतर्गत गुण बंद करण्यात आले आहेत. गणित आणि विज्ञान सोडले, तर आता २० ते ३० हे अंतर्गत गुण बंद करण्यात आले आहेत. त्यावरून खरी चर्चा सुरू झाली आहे. दहावीला विद्यार्थी ज्ञानार्थी व्हावा, किमान ज्ञानपिपासा वाढावी, असा प्रयत्न असायला हवा होता. तसा तो असल्याचा आभास नेहमीच निर्माण करण्यात आला होता. त्या भास आणि आभासाच्या खालीच विद्यार्थी, पालक, शिक्षक आणि संस्था सारेच वावरत होते. आता अंतर्गत गुण बंद झाल्याने विद्यार्थ्यांच्या उत्तीर्ण होण्याची टक्केवारी कमी होणार आहे. त्यामुळे शाळांची पासांची टक्केवारी कमी होऊन त्यांच्या लौकिकाला आणि पर्यायाने त्यांच्या शाळा म्हणून व्यवसायाला धक्का बसणार आहे. त्यामुळे अंतर्गत गुण बंद करण्यास शाळांचा विरोध आहे. तसाच तो शिक्षकांचाही आहे. आता हे गुण बंद करण्यात आल्याने परीक्षा १०० गुणांची होईल. त्यासाठी शिक्षकांना आधी तयारी करावी लागेल. म्हणजे चक्क शिकवावे लागेल! शिक्षणेतर कामे देता म्हणून एरवी ओरडणारे शिक्षक, वर्ग नेमके किती घेतात, अभ्यासक्रम पूर्ण करतात काय, हादेखील अभ्यासाचा विषय आहे. आता विद्यार्थ्यांनाही कडक तयारी करावी लागणार आहे. भाषा आणि समाजशास्त्रांचा अभ्यास त्यांना करावाच लागणार आहे. दहावीला भाषेकडे दुर्लक्ष करण्याचा नवाच ‘पॅटर्न’ विद्यार्थ्यांत आला होता. सध्या तो रुजला आहे. त्यातही मातृभाषा, स्थानिक भाषा पारंगत असणे किंवा त्याचा अभ्यास करावासा वाटणे हे ‘जस्ट डाऊनमार्केट’ असण्याचे लक्षण मानले जाते. त्यात प्रतिष्ठा काळवंडते, असा भाव विद्यार्थ्यांत निर्माण झाला आहे. मराठी, हिंदी या विषयांचे शिक्षक असले काय अन् नसले काय, म्हणत अनेक शाळांत अगदी चित्रकलेच्या शिक्षकालाही भाषा शिकवायला लावले जाते. अतिरिक्त जबाबदारी म्हणून भाषा हा विषय शिक्षकांकडे देण्याची पद्धत बर्‍यापैकी रूढ झालेली आहे. समाजशास्त्रांच्या बाबतही तेच. पुढे विज्ञान शाखा निवडून अभियांत्रिकी किंवा वैद्यक शाखेकडे जायचे, हे ठरलेलेच असल्याने भाषा आणि समाजशास्त्रांकडे दुर्लक्षच केले जाते. ‘‘आमच्या पाल्याला भाषा अजीबात कळत नाही,’’ असे पालक कौतुकाने सांगतात. आपला पाल्य हुशार असण्याचा निकष काय? तर त्याला परीक्षेत दणक्यात टक्केवारी मिळते. म्हणजे काय होते? तर तो साराच स्मरणशक्तीचा प्रकार असतो. तेही त्या विद्यार्थ्यांच्या मेंदूवर विविध मार्गांनी आदळलेले असते. झापड लावलेल्या घोड्यासारखे त्यांना केवळ नि केवळ टक्केवारीच्या मार्गानेच दौडविले जाते… आता अलीकडच्या दोन-चार वर्षांत अभियांत्रिकीच्या जागा रिकाम्या राहू लागल्या आहेत. तरीही हमखास ‘पॅकेज’वाल्या नोकर्‍या मिळू शकतात, अशा महाविद्यालयांची क्रेझ आहेच. त्यासाठी विद्यार्थ्यांची बौद्धिक आणि पालकांची आर्थिक दमछाक होतच असते. दहावीचा निकाल उत्तम लागला पाहिजे, याकडे केवळ शैक्षणिक संस्थाचाच कल आहे असे नाही, तर शिक्षणाची बाजारपेठ आणि त्यांचे शासकीय हितचिंतक यांचाही रोख तसाच आहे. त्यातून एकही परीक्षार्थी नापास व्हायला नको, या मार्गावर मार्गक्रमण सुरू झाले. उत्तरपत्रिका तपासण्यातही हात सैल ठेवण्याचेच नियम पाळले जातात. म्हणजे एका प्रश्‍नात प्रत्येकी दोन गुणांचे तीन उपप्रश्‍न असतील अन् विद्यार्थ्याला त्यात साडेचार गुण मिळालेत, तर ते थेट सहाच करून टाकण्याची गुणांकनाची मायाळू आणि विद्यार्थी-स्नेही पद्धत आतावर अवलंबण्यात येते आहे. आता त्यात बदल होईल. या पद्धतीतून मुलं शैक्षणिक शब्दकोशातून ‘नापास’, ‘अनुत्तीर्ण’ हा शब्दच काढून टाकण्याचा चंग आतावर बांधण्यात आला होता. विद्यार्थ्याचे शैक्षणिक वर्ष वाया जाऊ नये, याची काळजी खरेतर त्यानेच घ्यायची आहे; मात्र ती शासन, प्रशासन, संस्था आणि शिक्षकच घेत होते! त्यासाठी जूनची फेरपरीक्षा पद्धती सुरू करण्यात आली होती. आता त्याचेही परिणाम समोर आले असल्याने, त्याचाही फेरविचार सुरू झाला आहे. जूनची परीक्षा रद्द करायची का, यावर चर्चा सुरू झाली आहे. अंतर्गत गुणांचा जो परिणाम, तोच या फेरपरीक्षेचा होत होता. विद्यार्थी आणि शिक्षकांचा कल केवळ उत्तीर्ण होण्याकडेच होता. अभ्यासाकडे दुर्लक्ष केले जात होते. आता अंतर्गत गुण बंद करण्यात आल्याने परीक्षा पूर्ण १०० गुणांची असेल. विद्यार्थ्यांसोबतच शिक्षकांनाही त्यासाठी तयारी करावी लागेल, असाही एक सूर दृग्गोचर होतो आहे. खरे ‘करीअर’ बारावीनंतरच निश्‍चित होत असते. बारावीदेखील ‘वेटिंग रूम’ आहे. व्यावसायिक अभ्यासक्रमांना जायचे असेल, तर त्यासाठी प्रवेश परीक्षाच द्याव्या लागतात. त्यावरून तुमचा प्रवेशच नव्हे, तर उत्तम शैक्षणिक संस्था नक्की होत असते. बारावीच्या टक्केवारीलाही त्या अर्थाने काही महत्त्व उरलेले नाही. दहावीत ९० टक्क्यांच्या वर गुण असलेल्या विद्यार्थ्यांची टक्केवारीही वाढली होती. त्यामुळे भले व्हायचे असेल तर ते शिक्षणाच्या बाजाराचेच होत होते. खरेतर ही गुणांची सूज होती, सुदृढता नव्हती. ती दहावी पासांच्या पालकांच्या डोक्यात जात होती आणि त्यातून ‘करीअर’ची स्वप्नं विकणार्‍या शिक्षणाच्या बाजाराला कच्चा माल मिळत होता. आता केवळ अंतर्गत गुणांकनाची पद्धत बदलल्याने या सार्‍याच विघातक प्रक्रियेत बदल होतील, असे अजीबात नाही. त्यासाठी खूप काही करावे लागणार आहे. शस्त्रक्रिया करताना रुग्णाला त्रास होतो, पण रोग बरा होतो. पायाभूत शिक्षणाच्या क्षेत्रात अशा अनेक शस्त्रक्रिया कराव्या लागणार आहेत. रुग्ण ओरडतील, पण अंतिम लक्ष्य रोगमुक्तीचे असल्याने त्याकडे दुर्लक्ष करायला हवे…

https://tarunbharat.org/?p=61202
Posted by : | on : 4 Sep 2018
Filed under : अग्रलेख, संपादकीय.
You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0You can leave a response or trackback to this entry

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Change Language: press Ctrl+g

    छायाचित्रातून

  • भारताने ऑस्ट्रेलियात रचला इतिहास भारताने ऑस्ट्रेलियात रचला इतिहास
  • हार्दिक पंड्या, लोकेश राहुलला बीसीसीआयची नोटीस हार्दिक पंड्या, लोकेश राहुलला बीसीसीआयची नोटीस
  • भारताचा ऑस्ट्रेलियात विक्रमी विजय भारताचा ऑस्ट्रेलियात विक्रमी विजय
  • पृथ्वीचे पदार्पणातच ‘शॉ’नदार शतक पृथ्वीचे पदार्पणातच ‘शॉ’नदार शतक
  • कोहली, मीराबाईला खेलरत्न कोहली, मीराबाईला खेलरत्न

हवामान

दृष्टीक्षेपात

व्हिडीओ संग्रह

More in अग्रलेख, संपादकीय (266 of 733 articles)


तिवारी | किरकोळ व्यापार क्षेत्रात परदेशी कंपन्यांना परवानगी द्यायची की नाही, हा आता वादाचा मुद्दा राहिलेला नाही. उलट, आता या ...

×