ads
ads
भाजपाच्या यादीत महाराष्ट्रातील सहा

भाजपाच्या यादीत महाराष्ट्रातील सहा

•पुण्यासाठी गिरीश बापटांचे नाव जाहीर, नवी दिल्ली, २३ मार्च…

शहीदांच्या अपमानासाठी राहुल गांधी यांनी माफी मागावी

शहीदांच्या अपमानासाठी राहुल गांधी यांनी माफी मागावी

•अमित शाह यांची मागणी •सॅम पित्रोदांच्या विधानांवर भूमिका स्पष्ट…

करमबीरसिंह होणार नवे नौदल प्रमुख

करमबीरसिंह होणार नवे नौदल प्रमुख

नवी दिल्ली, २३ मार्च – पुढील नौदल प्रमुख म्हणून…

इसिसवर विजय मिळवल्याची सीरियाची औपचारिक घोषणा

इसिसवर विजय मिळवल्याची सीरियाची औपचारिक घोषणा

बॅगहोझ, २३ मार्च – अमेरिकेचे पाठबळ असलेल्या सीरियन फौजांनी…

भारतावर पुन्हा हल्ला केला तर महागात पडेल

भारतावर पुन्हा हल्ला केला तर महागात पडेल

•अमेरिकेचा पाकिस्तानला इशारा, वॉशिंग्टन, २२ मार्च – पुलवामा हल्ला…

सहा महिन्यांत नीरवचे प्रत्यार्पण

सहा महिन्यांत नीरवचे प्रत्यार्पण

•भारतीय तपास यंत्रणांना विश्‍वास, लंडन, २२ मार्च – पंजाब…

रणजितसिंह मोहिते पाटील भाजपात

रणजितसिंह मोहिते पाटील भाजपात

•रणाआधीच भाजपाची जीत, मुंबई, २० मार्च – सोलापूर जिल्ह्यातील…

दाऊद शरण यायला तयार होता, पवारांनी दुर्लक्ष केले

दाऊद शरण यायला तयार होता, पवारांनी दुर्लक्ष केले

•प्रकाश आंबेडकरांचा गंभीर आरोप, मुंबई, १९ मार्च – कुख्यात…

शेतकर्‍यांना सर्वाधिक मदत युती सरकारच्या काळात

शेतकर्‍यांना सर्वाधिक मदत युती सरकारच्या काळात

•मुख्यमंत्री फडणवीस यांची स्पष्टोक्ती, औरंगाबाद, १७ मार्च – काँगे्रसप्रणित…

योद्धामंत्री: मनोहर पर्रीकर

योद्धामंत्री: मनोहर पर्रीकर

॥ जागता पहारा : भाऊ तोरसेकर | तशी पर्रीकरांची…

सत्य शिवाहून सुंदर हे…!

सत्य शिवाहून सुंदर हे…!

॥ मानसरंग : मयुरेश डंके | सामान्य माणसाला आपण…

पर्रीकर: गोयंच्या संस्काराचा ‘मनोहर’ आविष्कार

पर्रीकर: गोयंच्या संस्काराचा ‘मनोहर’ आविष्कार

॥ सारांश : ल.त्र्यं. जोशी | त्यांच्या आजाराच्या गांभीर्याच्या…

फोर्ब्सच्या यादीत अक्षयची बाजी

फोर्ब्सच्या यादीत अक्षयची बाजी

‘फोर्ब्स’ने नुकतीच सर्वाधिक कमाई करणार्‍या अभिनेत्यांच्या नावाची यादी जाहीर…

सनीला साकारायची होती ऐतिहासिक चित्रपटात भूमिका

सनीला साकारायची होती ऐतिहासिक चित्रपटात भूमिका

बॉलिवूडची बेबी डॉल म्हणजेच सनी लिओनीचे नाव इंटरनेटवर सर्वाधिक…

गरज असताना सार्‍यांनीच पाठ फिरवली!

गरज असताना सार्‍यांनीच पाठ फिरवली!

‘रेस- ३’ चित्रपटातून बॉलिवूडमध्ये कमबॅक करणारा अभिनेता बॉबी देओल…

पंचांग
वार: | तिथी:
नक्षत्र: | राशी:
करण: | योग:
सूर्योदय: 06:27 | सूर्यास्त: 18:36
अयनांश:
Home » अग्रलेख, संपादकीय » पाठचं, पोटचं आणि गाठचं…

पाठचं, पोटचं आणि गाठचं…

एकदम तत्वचिंतकाच्या थाटात लेखाची सुरुवात करून वाचकांना घनगंभीर करून टाकायचे आणि आपण किती थोर लेखक आहोत, आपल्या चिंतनाची उंची किती मोठी आहे, याचा भपका मारायचा अशी सध्या फॅशन आली आहे. त्यामुळे आपणही तसेच काही करू या. आता मी माझं आणि आपलं म्हणजेही माझंच, अशी मनोवृत्ती बळावत चालली आहे. सार्वजनिक जीवन म्हणायचं आणि त्याचं पार खासगीकरण करून टाकायचं, असं करत आपण सार्वजनिक जीवनाचं खासगीकरण करून टाकलं आहे. तसाही खासगीकरणाचा ट्रेंड आहेच. आता मोठ्या व्यक्तींच्या बाबत त्यांचं सर्वच सार्वजनिक असतं असे मानले जाते, त्यामुळे लोक त्यांच्या खासगी आयुष्यात डोकावले की माणसे, ‘माझं खासगी आयुष्य आणि सार्वजनिक आयुष्य वेगळं ठेवा’ असा घोषा लावतात. मात्र त्यांना फायदे घ्यायचे असतात तेव्हा, माझं वैयक्तिक असं काहीच नाही, जे काय आहे सार्वजनिकच आहे, असंही म्हणतात. यांची मनोवृत्ती, ‘आपलं ठेवायचं झाकून अन् दुसर्‍याचं पहायचं वाकून’ अशीच असते. त्यामुळे ते आपल्याला झाकून ठेवण्याचा प्रयत्न करतात. मग त्यांची सार्वजनिक मिळकतही वेळ पडली की ते वैयक्तिक करून टाकतात. त्यांचा मतदारसंघ हा खरंतर सार्वजनिक असतो. मात्र दोन टर्म निवडून आले की मग त्यांचा तो वैयक्तिक हक्काचा भाग होतो. मग त्यांच्या नंतर त्यांची बायको, मुलगा, सून अशा वारसांनाच तो मिळावा, असा त्यांचा हट्ट असतो. तितक्यात ते थांबत नाही. पक्षात आणि राजकारणात वजन वाढत गेलं की त्यांचा मतदारसंघ हा त्यांचाच असतो आणि मग आजूबाजूचे त्यांच्या प्रभावक्षेत्रातले मतदारसंघही त्यांचेच होतात. (कारण तिकिट कुणाला द्यायचं हे ते ठरवितात अन् त्यांना हव त्याला तिकिट नाही दिलं की मग ते त्याला आपल्या पक्षाचा असूनही पाडतात.) अशा मतदारसंघात ते त्यांचा मुलगा फीट करतात. त्याचवेळी आणखी स्पेस असली तर पुतण्याला जमवितात. महिलांसाठी आरक्षित झाला तर त्यात सूनेला संधी देतात… एकूण काय की यांचे कधी वैयक्तिक असते अन् कधी सार्वजनिक होते तेच कळत नाही. मग काही पक्षांच्या बाबतही असेच होते. माझ्यानंतर कोण, असा प्रश्‍न निर्माण झाला की मुलगा की पुतण्या? मुलगी की पुतण्या असा प्रश्‍न पडतो अन् अवघे आयुष्य सार्वजनिक अन् तळागाळातल्या कार्यकर्त्यांच्या उद्धारासाठीच घालविलेले हे महान नेते सर्वांना संभ्रमात टाकतात. मग ज्यांनी तो पक्ष वाढविण्यासाठी पाण्याचा पदार्थ अन् रक्ताचा घाम केला असतो त्यांना हा अन्याय वाटतो. बरे ते या बडे भय्यांनी किंवा साहेबांनी मान्यच केले असते. हा पक्ष माझा नाहीच, तो कार्यकर्त्यांच्या घामातून आणि निष्ठेतून वाढला आहे, असे ते म्हणतच आले असतात; पण वारस ठरविताना मात्र, आपल्या पोटच्यालाच ठरविले जाते. त्यातून मग अन्याय करण्यात आल्याची भावना ज्यांच्यात निर्माण होते ते साहेबांवर निष्ठा आहे, साहेब आमचा विठ्ठल आहे, आमचा देव, अम्मा आमच्या चामुंडा देवी आहे, भय्या आमचे रामजी आहेत, असे म्हणत वेगळा पक्ष काढतात. मग एकाच विचाराचे, एकाच पोताचे दोन पक्ष होतात. त्यांचे प्रेरणास्थान मात्र एकच तो नेता असतो. त्याने तो पक्ष निर्माण केला असतो अन् त्याच्याच कल्पनेतून तो वाढविला असतो. त्याचे जास्तीतजास्त फायदेही त्याचे त्यालाच झालेले असतात. हे वेगळे झालेले पक्ष त्या नेत्याच्या पाठीराख्यांचे, मतदारांचे धृवीकरण करतात. मग कधीतरी पुन्हा ते पक्ष एकत्र यावेत यासाठी जुनी माणसे प्रयत्न करतात, कारण धाकल्याकडे जावे की मोठ्याकडे हेच त्यांना कळत नाही. कुठला झेंडा धरावा, तेच कळत नाही. त्यामुळे दोन झेंडेच एकत्र यावेत असे जुन्यांना वाटते. त्यांचे आयुष्यच मुळात कुणाचेतरी झेंडे धरण्यात अन् कुणाच्यातरी टोप्या घालण्यात गेलेले असते. त्यामुळे साहेब बदलले तरीही झेंडा मात्र हवा असतो या कार्यकर्त्यांना. देशातल्या मोठ्या पक्षानंच ही पद्धत रूढ केली आहे. त्यांच्यापासून वेगळे व्हायचे आणि पुन्हा त्यांच्या सोबत बसायचे. देशातल्या जुन्या राष्ट्रीय पक्षानेच ही सृजन प्रक्रिया राजकारणात आणली. काय बरं त्या पक्षाचं नाव? बघा! वर्तमान राजकारणात त्यांचं नावही आठवेना होतं. अगदी सामान्य मतदारांच्याही स्मरणातून हे नाव गेलेलं आहे. त्यातून बारामतीचे साहेब अनेकदा फुटून निघाले अत्यंत स्वाभिमानाने अन् पुन्हा त्यांच्यासोबतच सरकारात बसले. हे केवळ इकडेच होते असे नाही. काश्मिर ते कन्याकुमारी ते तसेच होते. तामीळनाडूत अम्मांना त्यांचा पोटचा वारसच नसल्याने तिकडे त्यांच्या पक्षाची समस्याच निर्माण झाली आहे. पोटचा, पाठचा काहीच नसल्याने गाठचे सार्‍यांना दिसत आहे अन् त्याच्यासाठी धिंगाणा सुरू झाला आहे. नेताजींचं वय झालं हे असं होतं. मोठ्या कष्टाने उभा केलेला पक्ष अन् मग त्याचं काय करायचं, असा सवाल असतो. पुस्तकांचे, गाण्यांचे, चित्रपटांचे कॉपीराईटस् आपल्यांच्या नावाने करता येतात; पण राजकीय पक्षांचे काय? त्यांचे असे कॉपीराईट करता येत नाहीत; पण ते असतातच. म्हणून देशाला स्वातंत्र्य मिळवून देणारा म्हणून मिरविणारा पक्षदेखील एकाच घराण्याची जहागीर असल्यागत सार्‍यांनाच वाटते. तिकडे उत्तर प्रदेशात नेताजींची हीच स्थिती झालेली आहे. त्यांच्या समोर पोटचं की बाजूचं असा सवाल नव्हता. काका मला वाचवा, असा सवाल नव्हता. लव-कुश की लक्ष्मण, असा मामला होता. पोटचं की पाठचं असा प्रश्‍न होता. अखेर पाठचं पाठिशी राहतं त्यामुळे ते दिसत नाही. पोटचं समोरच असतं त्यामुळे ते लाभाच्या वाटणीत चटकन् दिसतं. आता महाभारतापासून हेच सुरू आहे. वाटणी करायची असली की मग सारेच कसे धृतराष्ट्र होत असतात. पुत्रप्रेमानं आंधळे होतात. तरीही नेताजींनी भावाच्या बाजूने लढाई केली. तरीही पोटचं ते पोटचंच. भाऊ अखेर बाहेर पडला. मुलाने नेताजींना पक्षाचा अध्यक्ष केले. मग तो स्वत:च अध्यक्ष झाला. नेताजीला इकडूनही बोलवेना अन् तिकडूनही. आता भाऊ शिवपालने नवा पक्ष काढला. नेताजींचे अनेक खंदे समर्थक लक्ष्मणाच्या मागे गेले. नेताजींना पोरगा सांभाळायचा की भाऊ, असा प्रश्‍न पडला. पोरगा ऐकेना म्हणून ते मग भावाकडे गेले. वयाने मोठा आहे तू, तू तरी समजूतदारपणा दाखव… भाऊ म्हणाला, तुम्हीच आमचे आदर्श आहात. ‘तुमही हमार राम है’, असे म्हणत शिवपालने त्यांनाच आपल्या पक्षाकडून उमेदवारी ऑफर केली. आता ज्या पक्षाचा झेंडाच ज्या नेत्याने निर्माण केला, अनेकांच्या हातात तो दिला त्याच्याच समोर प़्रश्‍न पडला आहे की कोणता झेंडा घेऊ हाती? असं म्हणतात की, जेव्हा पोटचं कामी येत नाही, पाठचं येत नाही तेव्हा गाठचं कामी येतं. नेताजींना ही म्हण वापरात असली तरी कुणीतरी सांगायला हवी. त्यांच्या पोटचंही त्यांचं राहिलं नाही, पाठचंही त्यांच्या सोबत नाही, तेव्हा गाठी काही बांधलं आहे की नाही, याचा विचार करा. गाठी आजवर नकळत घडलेली जनतेची सेवा असेलच तर स्वत:चाच नवा पक्ष काढावा नेताजींनी.

https://tarunbharat.org/?p=67039
Posted by : | on : 4 Nov 2018
Filed under : अग्रलेख, संपादकीय.
You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0You can leave a response or trackback to this entry

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Change Language: press Ctrl+g

    छायाचित्रातून

  • भारताने ऑस्ट्रेलियात रचला इतिहास भारताने ऑस्ट्रेलियात रचला इतिहास
  • हार्दिक पंड्या, लोकेश राहुलला बीसीसीआयची नोटीस हार्दिक पंड्या, लोकेश राहुलला बीसीसीआयची नोटीस
  • भारताचा ऑस्ट्रेलियात विक्रमी विजय भारताचा ऑस्ट्रेलियात विक्रमी विजय
  • पृथ्वीचे पदार्पणातच ‘शॉ’नदार शतक पृथ्वीचे पदार्पणातच ‘शॉ’नदार शतक
  • कोहली, मीराबाईला खेलरत्न कोहली, मीराबाईला खेलरत्न

हवामान

दृष्टीक्षेपात

व्हिडीओ संग्रह

More in अग्रलेख, संपादकीय (266 of 847 articles)


तोरसेकर | मागील आठवड्यात विशाखापट्टणम विमानतळावर जगनमोहन या विरोधी पक्षनेत्यावर चाकूहल्ला झाला होता. विमानतळावर कडेकोट बंदोबस्त असतो आणि तिथे प्रवेश ...

×