ads
ads
राहुल गांधींचे आरोप खोटे

राहुल गांधींचे आरोप खोटे

►दसाँ एव्हिएशनच्या सीईओचे स्पष्टीकरण ►रिलायन्स कंपनीला आम्ही निवडले, नवी…

असोसिएटेड जर्नल्सची याचिका हायकोर्टाने फेटाळली

असोसिएटेड जर्नल्सची याचिका हायकोर्टाने फेटाळली

►नॅशनल हेरॉल्ड इमारत रिकामी करण्याचे प्रकरण, नवी दिल्ली, १३…

दरवर्षी १ हजार प्राचीन मूर्तींची तस्करी

दरवर्षी १ हजार प्राचीन मूर्तींची तस्करी

नवी दिल्ली, १३ नोव्हेंबर – भारतातून दरवर्षी सुमारे १…

आंग सान स्यू कीकडून अ‍ॅमनेस्टीने पुरस्कार परत घेतला

आंग सान स्यू कीकडून अ‍ॅमनेस्टीने पुरस्कार परत घेतला

►रोहिंग्या प्रकरण ►नऊ वर्षांपूर्वी दिला होता पुरस्कार, नेईपिडॉ, १३…

स्टॅन ली यांचे निधन

स्टॅन ली यांचे निधन

►स्पायडर मॅन, हल्क यांचे जनक, न्यू यॉर्क, १३ नोव्हेंबर…

तुलसी गबार्ड अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष होण्याची शक्यता

तुलसी गबार्ड अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्ष होण्याची शक्यता

मुंबई, १३ नोव्हेंबर – अमेरिकेच्या पहिल्या हिंदू खासदार तुलसी…

मंत्रिमंडळ बैठकीत ‘अवनी’वरून शिवसेनेचा गदारोळ!

मंत्रिमंडळ बैठकीत ‘अवनी’वरून शिवसेनेचा गदारोळ!

►कुणी ‘ब्र’ देखील काढला नाही : मुनगंटीवारांचा दावा, मुंबई,…

प्रकाश आंबेडकरांनी टाळला संभाजी भिडेंचा उल्लेख!

प्रकाश आंबेडकरांनी टाळला संभाजी भिडेंचा उल्लेख!

►कोरेगाव भीमा हिंसाचार प्रकरण, मुंबई, १३ नोव्हेंबर – कोरेगाव…

महाराष्ट्रात काँग्रेस लोकसभेच्या सर्व जागा लढविणार!

महाराष्ट्रात काँग्रेस लोकसभेच्या सर्व जागा लढविणार!

►चाचपणी सुरू केली ►राफेल प्रकरणी राकाँच्या भूमिकेने नाराज, मुंबई,…

दिवाळी : आत्मविश्‍वासाची जीवनज्योत

दिवाळी : आत्मविश्‍वासाची जीवनज्योत

॥ विशेष : धनश्री बेडेकर | हिंदू धर्मात निसर्गचक्राला…

एक भारत, नेक भारत, श्रेष्ठ भारत!

एक भारत, नेक भारत, श्रेष्ठ भारत!

॥ संवाद : सोमनाथ देशमाने | भ्रष्टाचाराचे अनेक आश्रयदाते…

रिझर्व्ह बँक वि सरकार : एक वृथा संघर्ष

रिझर्व्ह बँक वि सरकार : एक वृथा संघर्ष

॥ सारांश : ल.त्र्यं. जोशी | देशात किंवा कदाचित…

फोर्ब्सच्या यादीत अक्षयची बाजी

फोर्ब्सच्या यादीत अक्षयची बाजी

‘फोर्ब्स’ने नुकतीच सर्वाधिक कमाई करणार्‍या अभिनेत्यांच्या नावाची यादी जाहीर…

सनीला साकारायची होती ऐतिहासिक चित्रपटात भूमिका

सनीला साकारायची होती ऐतिहासिक चित्रपटात भूमिका

बॉलिवूडची बेबी डॉल म्हणजेच सनी लिओनीचे नाव इंटरनेटवर सर्वाधिक…

गरज असताना सार्‍यांनीच पाठ फिरवली!

गरज असताना सार्‍यांनीच पाठ फिरवली!

‘रेस- ३’ चित्रपटातून बॉलिवूडमध्ये कमबॅक करणारा अभिनेता बॉबी देओल…

पंचांग
वार: | तिथी:
नक्षत्र: | राशी:
करण: | योग:
सूर्योदय: 06:32 | सूर्यास्त: 17:49
अयनांश:
Home » अग्रलेख, संपादकीय » राहून गेलेली नागाची कहाणी…

राहून गेलेली नागाची कहाणी…

गेल्या आठवड्यात नागपंचमी येऊन गेली. व्यासपीठावर आपल्यापेक्षा मोठी व्यक्ती असली की आपण जसे झाकोळून जातो, तसेच दिवसांचेही असते. आता नेमकी नागपंचमी आणि स्वातंत्र्यदिन एकाच दिवशी आल्याने स्वातंत्र्य दिनाच्या प्रभावळीत नागपंचमी झाकोळली. नाहीतर आपण कितीही आधुनिक झालो असलो तरीही नागपंचमी आपण साजरी करतोच. पद्धती बदलल्या असतील; पण सण मात्र साजरे होत असतात. आता नाग पकडता येत नाहीत. त्यामुळे गारुड्यांचा छोटासाच अन् परंपरागत धंदा बसला. साप-मुंगसाची लढाई दाखवितो म्हणत गारुडी प्रेक्षकांना चांगला तास-दीडतास खेळवायचा अन् लोकही उभे राहायचे. मग लक्षात आले की पेशन्स हा भारतीयांचा गुणच आहे. राजकारणी नाहीत का, काय वाट्टेल ते देण्याची वचने देतात. पाणी देऊ, वीज देऊ, पोळी देऊ, नुसतीच पोळी नाही तर त्यावर तुप देऊ, पूल देऊ, त्यासाठी मग नदी नसेल तरीही नदीही देऊ… यातले होत काहीच नाही, तरीही लोक पाच पाच वर्षे वाट बघतात अन् पाच वर्षे पूर्ण झालीत की न चिडता त्यांच्याच पारड्यात आपले अमूल्य असे मत टाकतात. असे साठ वर्षे सुरू होतेच ना आपल्या देशांत? तर नागपंचमी हा शेती-मातीचा सण आहे. आता लोक ऑनलाईनच जास्त असतात. त्यामुळे सण समाजमाध्यमांवरच साजरे होतात. फोटो काढून लगेच व्हॉटस्अ‍ॅप-फेसबुकवर पोस्ट करण्यासाठीच करत असावेत. ‘आमच्या घरी केलेली पुरणाची पोळी…’ असा टॅग लावून फोटोच आधी पोस्ट केला जातो. खाण्यापेक्षा दाखविण्याचीच भूक जास्त असते. आता व्हॉटस्अ‍ॅप अन् समाज माध्यमांमुळे लोक कशाच्याही शुभेच्छा देतात. काहीतरी कारणच हवे असते. आता सगळेच सण काही शुभेच्छा देण्यासारखेच नसतात. अक्षयतृतियेला कशाच्या शुभेच्छा द्यायच्या? आता त्या दिवशी पितरांना जेवू घालायचे असते. मृतांची आठवण करायची असते. त्यात कृतज्ञता असली तरीही तो क्षण काही आनंदाचा नसतो. तरीही लोक शुभेच्छा देतातच. नाग पंचमीच्या काय शुभेच्छा देणार? अन् कुणाला? नाग दिसला तरीही पाचावर धारण बसणे या वाक्याचा प्रत्यक्षात प्रत्यय येतो. तरीही लोक नाग पंचमीच्या शुभेच्छा देतात… आताच्या पिढीत प्रत्यक्ष नाग पाहिला; म्हणजे खुला नाग पाहिला अशी मुले किमान शहरांत तरी नाहीत. शहरांची संख्या वाढते आहे अन् मग आपण प्राण्यांच्या नैसर्गिक अधिवासांवर, वसतिस्थानांवर अतिक्रमण केले आहे. त्यात नाग, सापांचा क्रमांक पहिला लागत असतो. निसर्ग कुठलाच अनावश्यक जीव जन्माला घालत नाही अन् अनावश्यक ठरला तो जीव तर तो संपतो. आता डायनोसॉर संपले नाहीत का? आता सगळेच साप विषारी नसतात; पण ते सापांना अन् आपल्यालाही माहिती नसते. त्यावेळी पाचलेगावकर महाराज होते. त्यांच्या आश्रमात तर सर्प असे लोळत असायचे. खुले फिरायचे. त्यांचे नाव घेतले तरीही सर्प निघून जातात, त्रास देत नाहीत, असे मानले जायचे. आमच्या एका मित्राच्या घरी साप यायचा. त्याने त्याच्या त्या खोलीत जिथे कुठे छिद्र होती, म्हणजे कोपर्‍यात मोरी होती, त्याची छिद्र किंवा खिडकी सारखा एक झरोका होता त्याचे छिद्र… अशा सगळ्यांच छिद्रांच्या ठिकाणी ‘पाचलेगावकर महाराज प्रसन्न’ असे लिहून ठेवले होते. तो त्यांच्या खामगावच्या आश्रमातही जाऊन आला होता. महाराजांनी त्याला नागमंत्रही दिला होता, असे तो सांगायचा. मात्र हे जिथे भोकं आहेत अन् साप येऊ शकतो अशा ठिकाणी पाचलेगावकर महाराज प्रसन्न, असे लिहून ठेवल्यावर त्याला विचारले, हे ठीक आहे तू लिहलेस; पण तुझ्या खोलीत येणारे नाग काय साक्षर असतात का? पाचलेगावकर महाराजांनी मात्र नाग-सापांबद्दल बरीच जागृती आणली होती. त्यांच्या आश्रमात अनेक मुले शिकायला होती. गरीब मुलांना त्यांनी आश्रमात आश्रय दिला होता. आमचा हा मित्र सांगायचा की, आश्रमात कुणा मुलाला ताप आला तर महाराज त्याच्या अंगावर पाण्याच्या पट्ट्या ठेवण्यापेक्षा सापच टाकायचे. त्याचा ताप उतरूनच जायचा… आता अंगावर थंड असतात म्हणून सापच टाकले तर माणूस तसाच थंडा पडेल की नाही? आमच्या एका मित्राने सापच घरांत पाळला होता. आता तुम्ही विचाराल की साप! अन् पाळला होता? तर त्याचे उत्तर ‘हो’ असेच आहे. साप निघाला एक दिवस. त्याची वासलात लावल्यावर साप या विषयावर चर्चा रंगली. तर या मित्राने सापच विकत आणला एका गारुड्याकडून. गारुडी लोक नागाच्या विषाची ग्रंथी काढून टाकतात. तो त्या सापाला घेऊन वगैरे झोपायचा म्हणे… आता मित्रानेच नाग पोसला म्हटल्यावर आम्ही या विषयावर पीएच्.डीच केली. पीएचडी म्हणजे फालतूचा हव्यास… साप हा तसा गुढ अन् पौराणिक प्राचीनत्व असलेला प्राणी आहे. अगदी शंकरजींच्या गळ्यांतही तो असतो. गणेशाच्या पोटाला गुंडाळला असतो. त्याच्या बद्दल अनेक कथा आहेत. राजा परीक्षिताची कथा आहे. तो जंगलात शिकारीला गेला. त्याला तहान लागली म्हणून तो शमीक ऋषींच्या आश्रमांत पाणी मागायला गेला. ते ध्यानस्त असल्याने त्यांचे त्याच्याकडे लक्ष गेले नाही. मी राजा असून याने मला पाणीही दिले नाही, म्हणून जवळच मरून पडलेला साप त्याने बाणाच्या टोकावर उचलून ऋषींच्या गळ्यांत टाकला… ऋषीपुत्र ऋंगीने त्याला साप चावून मरशील, असा शाप दिला अन् पुढची कथा आमच्या सुज्ञ वाचकांना माहितीच आहे. तर सापाची ही जमात इतकी जुनी आहे. त्यामुळे त्यांच्या खूप गुढ कथा आहेत. वदंताही आहेत. म्हणजे नाग हे अमर असतात, इच्छाधारी असतात, म्हणजे त्यांनी तपश्‍चर्या केली की मग ते माणसाचे रूप धारण करू शकतात. नागमण्याबाबतही वदंता आहे. अर्थात त्या सार्‍या चुकीच्या आहेत. नाग अमर नसतो. तो त्याच्या विषानेच मरतो. म्हणजे रक्ताचा कर्करोग होऊन मरतो. त्याच्या विषाची ग्लँड तो म्हातारा, म्हणजे वीस वर्षांचा झाल्यावर फुटते अन् त्याचेच विष त्याच्या शरीरात पसरून तो मरतो… त्याच्या तोंडात दोन सुळे असतात अन् त्याच्या मुळाशी ही विषाची पिशवी असते. श्‍वापदाला चावताना ते सुळे तो त्याच्या शरीरांत खुपसतो अन् ते इंजेक्शनच्या सिरींज सारखे असतात. पोकळ, समोर छिद्र असलेले. त्यातून तो विष दंश करताना इंजेक्ट करतो. त्याची ही पिशवी गारुडी काढतात; पण ती पुन्हा सहा महिन्यांनी त्यांना येते. इच्छाधारी नाग नसतात, हे डॉ. सलीम यांनी खूप परिश्रमाने सिद्ध केले आहे. नागमणी हा प्रकारदेखील नसतो. माणसाचे जसे रक्त गोठते अन् त्याच्या गुठळ्या त्वचेवर दिसतात, तसेच हेही. म्हणजे त्याचे विष गोठते अन् त्याची गोळी तयार होते. ती बाहेर टाकायला त्याला वेळ लागतो. त्या काळात तो गोळीवर त्याचीच लाळ जमा होत जाते. ती चोपडी, चमकदार होते. काही काळाने तो ती गोळी ओकू शकतो. तेव्हा शरीराबाहेर टाकतो… त्याला लोक नागमणी म्हणतात. तो औषधी असू शकतो, मात्र चमत्कारी वगैरे नसतो. हे सारे नागज्ञान त्या मित्राने नाग पोसल्याने प्राप्त झाले आहे. राहून गेलेली हा नागाची कहाणी आज सुफळ संपूर्ण करून टाकली!

http://tarunbharat.org/?p=60071
Posted by : | on : 19 Aug 2018
Filed under : अग्रलेख, संपादकीय.
You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0You can leave a response or trackback to this entry

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Change Language: press Ctrl+g

    छायाचित्रातून

  • पृथ्वीचे पदार्पणातच ‘शॉ’नदार शतक पृथ्वीचे पदार्पणातच ‘शॉ’नदार शतक
  • कोहली, मीराबाईला खेलरत्न कोहली, मीराबाईला खेलरत्न
  • अमित पांघळला बॉक्सिंगचे सुवर्ण अमित पांघळला बॉक्सिंगचे सुवर्ण
  • तेजिंदरपालला सुवर्णपदक तेजिंदरपालला सुवर्णपदक
  • महाराष्ट्राच्या राहीचा सुवर्णभेद महाराष्ट्राच्या राहीचा सुवर्णभेद

हवामान

दृष्टीक्षेपात

व्हिडीओ संग्रह

More in अग्रलेख, संपादकीय (161 of 715 articles)


तोरसेकर | शनिवारी पाकिस्तानचा बाविसावा पंतप्रधान म्हणून माजी क्रिकेटपटू इमरान खान याचा शपथविधी पार पडला. त्यासाठी उपस्थित असलेल्या पाहुण्यांमध्ये नखशिखांत ...

×