ads
ads
ऊर्जित पटेल यांचा राजीनामा

ऊर्जित पटेल यांचा राजीनामा

►वैयक्तिक कारणांमुळे घेतला निर्णय, मुंबई, १० डिसेंबर – केंद्र…

राष्ट्रीय पेन्शन योजनेत कर्मचार्‍यांचे योगदान वाढणार

राष्ट्रीय पेन्शन योजनेत कर्मचार्‍यांचे योगदान वाढणार

►केंद्रीय अर्थमंत्री जेटली यांची घोषणा, नवी दिल्ली, १० डिसेंबर…

‘अग्नी-५’ची यशस्वी चाचणी

‘अग्नी-५’ची यशस्वी चाचणी

►पाच हजार किमीची मारक क्षमता ►चीन, पाक क्षेपणास्त्राच्या टप्प्यात,…

मल्ल्यार्पण होणार लंडन न्यायालयाचा आदेश

मल्ल्यार्पण होणार लंडन न्यायालयाचा आदेश

►मोदी सरकारचा आणखी एक विजय, लंडन, १० डिसेंबर –…

पाकला एक डॉलरही देऊ नका

पाकला एक डॉलरही देऊ नका

►निकी हेली यांनी खडसावले, न्यू यॉर्क, १० डिसेंबर –…

सार्कच्या बैठकीत गुलाम काश्मीरच्या मंत्र्यांचा समावेश

सार्कच्या बैठकीत गुलाम काश्मीरच्या मंत्र्यांचा समावेश

►भारतीय उच्चायुक्तांनी सोडली बैठक, इस्लामाबाद, १० डिसेंबर – सार्कच्या…

धुळ्यात भाजपाला स्पष्ट बहुमत; अनिल गोटे धुळीत!

धुळ्यात भाजपाला स्पष्ट बहुमत; अनिल गोटे धुळीत!

►महापालिकेत ५० जागांवर विजय, धुळे, १० डिसेंबर – पोल…

दुष्काळ निवारणासाठी आठ हजार कोटी हवे

दुष्काळ निवारणासाठी आठ हजार कोटी हवे

►मुख्यमंत्री फडणवीस यांची केंद्राकडे मागणी, नवी दिल्ली, ७ डिसेंबर…

भाजपा-सेनेत ‘मिले सूर मेरा तुम्हारा’

भाजपा-सेनेत ‘मिले सूर मेरा तुम्हारा’

►मुख्यमंत्र्यांचा उद्धव ठाकरे यांच्या गाडीतून प्रवास •►दोन्ही नेत्यांचे नगारा…

हिंदूंनी कुठपर्यंत प्रतीक्षा करायची?

हिंदूंनी कुठपर्यंत प्रतीक्षा करायची?

॥ विशेष : आशुतोष अडोणी | श्रीरामजन्मभूमीवरील भव्य मंदिर…

काँग्रेसमुक्त भारत अंतीम टप्प्यात!

काँग्रेसमुक्त भारत अंतीम टप्प्यात!

॥ संवाद : सोमनाथ देशमाने | राहुल भोवती संशयाचे…

उथळ पाण्याचा खळखळाट

उथळ पाण्याचा खळखळाट

॥ जागता पहारा : भाऊ तोरसेकर | ही जागरुकता…

फोर्ब्सच्या यादीत अक्षयची बाजी

फोर्ब्सच्या यादीत अक्षयची बाजी

‘फोर्ब्स’ने नुकतीच सर्वाधिक कमाई करणार्‍या अभिनेत्यांच्या नावाची यादी जाहीर…

सनीला साकारायची होती ऐतिहासिक चित्रपटात भूमिका

सनीला साकारायची होती ऐतिहासिक चित्रपटात भूमिका

बॉलिवूडची बेबी डॉल म्हणजेच सनी लिओनीचे नाव इंटरनेटवर सर्वाधिक…

गरज असताना सार्‍यांनीच पाठ फिरवली!

गरज असताना सार्‍यांनीच पाठ फिरवली!

‘रेस- ३’ चित्रपटातून बॉलिवूडमध्ये कमबॅक करणारा अभिनेता बॉबी देओल…

पंचांग
वार: | तिथी:
नक्षत्र: | राशी:
करण: | योग:
सूर्योदय: 06:49 | सूर्यास्त: 17:51
अयनांश:
Home » आसमंत, पुरवणी » दिव्यांगांचे सशक्तीकरण महत्त्वाचे!

दिव्यांगांचे सशक्तीकरण महत्त्वाचे!

॥ प्रासंगिक : राजकुमार बडोले |

Handicap

Handicap

आंतरराष्ट्रीय दिव्यांग दिन का साजरा केला जातो, असा प्रश्‍न अनेकांना पडला असेल. त्याचे उत्तर दिले पाहिजे. दिव्यांगांना ज्या समस्या आहेत, त्यांच्या प्रगतीच्या मार्गात जे अडथळे आहेत, ते इतरांना कळले पाहिजेत आणि दिव्यांगांच्या समस्यांवर मात करण्यात सर्वसामान्यांनीही सहभाग नोंदविला पाहिजे, या हेतूने हा दिवस आंतरराष्ट्रीय पातळीवर साजरा केला जातो. महाराष्ट्रात मी सामाजिक न्याय खात्याचा मंत्री आहे. त्यामुळे दिव्यांगांच्या प्रश्‍नांकडे जवळून पाहण्याची, त्यांचे प्रश्‍न सोडविण्याची संधी मला मिळाली, हे मी माझे भाग्य समजतो. युनोने हा दिवस ३ डिसेंबर रोजी साजरा करण्याचे ठरविले असल्याने त्याचे विशेष असे महत्त्व आहेच. पण, महाराष्ट्रात सामाजिक न्याय खात्याकडून दिव्यांगांसाठी वर्षभर उपक्रम सुरू असतात, हे मला नमूद केले पाहिजे. जागतिक दिव्यांग दिनाची दरवर्षी वेगळी संकल्पना असते. यंदा ‘दिव्यांगांचे सशक्तीकरण, समग्रता आणि समानता’ अशी संकल्पना घेऊन हा दिवस जगभर साजरा केला जात आहे.
दिव्यांगांना मानसिक, शारीरिक आधार देणे, हे आपल्यापैकी प्रत्येकाचे कर्तव्य ठरते. दिव्यांग असणे हा त्यांचा दोष मानला न जाता आणि त्यांच्यातील शारीरिक व्यंगाकडे वाईट अर्थाने न बघता सकारात्मक दृष्टिकोन ठेवून पाहिले आणि त्यांच्या सशक्तीकरणासाठी प्रयत्न केलेत, तर त्यांचे मनोबल निश्‍चितच वाढेल. कुठल्याही दिव्यांग व्यक्तीला तुमच्या सहानुभूतीची नव्हे, तर प्रेम आणि जिव्हाळ्याची गरज असते. एखादी व्यक्ती जरी दिव्यांग असली तरी ती स्वाभिमानी असते, तिलाही मानसन्मान असतो, स्वत:चे वेगळे अस्तित्व असते. त्यामुळे लाचारी पत्करून ते मदत स्वीकारण्यास तयार होत नाहीत. का म्हणून तयार व्हावे त्यांनी? शारीरिक व्यंग येण्यात त्यांचा दोष काय? म्हणूनच त्यांना केली जाणारी मदत ही उपकाराच्या भावनेने न करता आपले कर्तव्य म्हणून ती केली आणि उपकाराचा भाव न ठेवता केली, तर कुठल्याही दिव्यांग व्यक्तीला दु:ख होणार नाही.
जगात अनेक देश आहेत आणि प्रत्येक देशात विविध प्रकारचे शारीरिक व्यंग असलेल्या असंख्य व्यक्ती आहेत. आपल्या भारतातच दिव्यांग व्यक्तींची संख्या सात कोटींपेक्षा जास्त आहे. आपल्या शरीराचे जे विविध अवयव आहेत, त्यापैकी कुठला तरी अवयव स्वस्थ नसणे याचाच अर्थ ती व्यक्ती दिव्यांग असणे असा होतो. कुणी दृष्टिबाधित असतो, कुणी कर्णबधिर असतो. कुणाचा एक पाय निकामी झालेला असतो, तर कुणाचा हात. इतर लोकांप्रमाणे ज्या व्यक्तीला स्वत:चे व्यवहार स्वबळावर करता येत नाहीत, कुणाचा तरी वा उपकरणांचा आधार घ्यावा लागतो, अशा व्यक्तीस आपण दिव्यांग म्हणू शकतो. अशा व्यक्तींना आपल्यासारखेच जीवन जगता यावे यादृष्टीने आपल्यापैकी प्रत्येकाने मदतीचा हात पुढे करून दिव्यांगांच्या सशक्तीकरणासाठी पुढे आले पाहिजे, असे मला वाटते.
अनेकांना बोलताच येत नाही. जन्मापासून ते मूकबधिर असतात वा मग आयुष्यात घडलेल्या एखाद्या दुर्घटनेत त्यांची वाचा जाते, अशांना समजून घेणे आपले कर्तव्य ठरते. ते आपल्याशी हातवारे करून सांकेतिक भाषेत बोलण्याचा प्रयत्न करत असतात. त्यांची ती भाषा समजून घेत त्यांच्याशी सामान्य व्यवहार ठेवणे, हे माणूस म्हणून आपले कर्तव्यच आहे. त्यांची चेष्टा न करता, त्यांना न चिडवता त्यांना समजून घेता आले तर उत्तम. आज आपल्या सगळ्यांच्या सुदैवाने तंत्रज्ञानात झालेल्या अफाट प्रगतीमुळे मूकबधिरांसाठी सांकेतिक भाषा विकसित करण्यात आली आहे आणि त्याचे प्रशिक्षण देणार्‍या संस्थाही सक्रियतेने काम करत आहेत. अनेक लोकांना हात नाहीत, कुणाला पाय नाहीत. ज्यांना हात नाहीत ते टायपिंग करू शकत नाहीत, पेनाने लिहू शकत नाहीत, घरची अन्य कामेही करू शकत नाहीत. ज्यांना पाय नाही त्यांना चालताना अनंत अडचणींचा सामना करावा लागतो. पण, आजकाल कृत्रिम हात आणि पाय उपलब्ध झाले असल्याने अशा दिव्यांग व्यक्तींना मोठाच दिलासा मिळाला आहे. आपल्या अपंगत्वावर मात करत अनेक दिव्यांगजन कृत्रिम अवयवांच्या मदतीने स्वत:ची कामे स्वत:च करून स्वाभिमानाने जीवन जगत आहेत, समाजापुढे आदर्श उभा करीत आहेत आणि जे धडधाकट असूनही दिव्यांग असल्यासारखे जीवन जगत आहेत, त्यांच्या डोळ्यांत झणझणीत अंजन घालत आहेत. माझ्याकडे असलेल्या सामाजिक न्याय आणि विशेष साहाय्य विभागा अंतर्गत दिव्यांगजनांसाठी अनेक कार्यक्रम घेण्यात आले आहेत. त्यांना विभागाच्या वतीने मोफत कृत्रिम अवयवांचे वितरण करण्यात आले आहे. पायाने अधू असलेल्यांना तीनचाकी सायकली देण्यात आल्या आहेत. कुणाला कर्णयंत्र, कुणाला कृत्रिम हात, कृत्रिम पाय, दृष्टिबाधितांना काठी अशा अनेक प्रकारे मदत करण्यात राज्याचा सामाजिक न्याय विभाग सक्रिय आहे. दिव्यांग बांधवांसाठी काही अल्पसे करण्याची संधी मला राज्याचा मंत्री म्हणून मिळाली, हे खरोखरीच माझे भाग्य आहे. शासनाच्या पातळीवर दिव्यांगजनांसाठी अनेक प्रकारच्या योजना आहेत, सवलती आहेत. सरकारने त्यांचे जीवन सुकर करण्यासाठी खास नियम बनविले आहेत, या नियमांच्या अंमलबजावणीसाठी विशेष विभाग सुरू केले आहेत. शासनाच्या अनेक योजनांमुळे आणि सोईसवलतींमुळे दिव्यांग बांधवांचे जीवन सुखी होण्यास मदत झाली आहे.
दरवर्षी ३ डिसेंबर रोजी आंतरराष्ट्रीय स्तरावर दिव्यांग दिन साजरा केला जातो. १९९२ पासून संयुक्त राष्ट्रांनी आंतरराष्ट्रीय परंपरेचा प्रसार केला आहे. दिव्यांग लोकांवरील सामाजिक कलंक दूर करणे आणि त्यांच्या आयुष्यामध्ये सुधारणा करणे, दिव्यांग लोकांमध्ये जागरूकता वाढविणे आणि त्यांच्या वास्तविक जीवनात त्यांचा प्रचार करणे तसेच त्यांना प्रोत्साहन देणे, या हेतूने दिव्यांग दिवस साजरा केला जातो, याला विशेष महत्त्व आहे. या वर्षी साजरा करण्यासाठी विशेष महत्त्व दिले जाते. १९९२ पासून, या वर्षीपर्यंत जगभरातील देशांमध्ये मोठ्या उत्साहाने सातत्याने हा दिवस साजरा केला जातो.
समाजातील समानता विकसित करण्यासाठी, सामान्य नागरिकांप्रमाणेच त्यांचे आरोग्य उत्तम करण्यासाठी आणि सामाजिक-आर्थिक स्थिती सुधारण्यासाठी लोकांना दिव्यांग व्यक्तींच्या हक्कांबद्दल जागरूक करणे, पूर्ण सहभाग आणि समानता अशी जी संकल्पना यंदाच्या दिव्यांग दिनासाठी निश्‍चित करण्यात आली आहे, ती स्वागतार्ह आहे.
बहुतेक लोकांना त्यांच्या घराभोवती समाजात किती लोक दिव्यांग असतात, हेदेखील माहिती नसते. समाजात समान अधिकार मिळत असले किंवा नसले तरीही दिव्यांगांना चांगले आरोग्य आणि आदर प्राप्त व्हावा, त्यांना जीवनात पुढे जाण्यासाठी, त्यांना सामान्य लोकांकडून काही मदत आवश्यक असते. ती मदत सामान्यांनी केली तर असामान्य काम उभे होऊ शकते. परंतु, सामान्यत: समाजात लोक दिव्यांगांच्या सर्व गरजा ओळखत नाहीत. ही परिस्थिती नाहीशी व्हावी म्हणून जागतिक दिव्यांग दिवसाचे अनन्यसाधारण महत्त्व आहे.
समाजात आत्महत्या होऊ नयेत, दिव्यांगांना उत्तम आरोग्य लाभावे, त्यांना त्यांचे हक्क मिळावेत आणि त्यांचे जीवन सफल व्हावे, हा या दिवसाच्या साजरीकरणाचा उद्देश आहे. म्हणूनच ‘जागतिक दिव्यांग दिवस’ या शीर्षकाने हा दिन साजरा केला जातो. जागतिक दिव्यांग दिनी दरवर्षी वेगवेगळी संकल्पना असते, हे या दिवसाचे वैशिष्ट्य सांगता येईल.
मंत्री, सामाजिक न्याय व विशेष साहाय्य विभाग, महाराष्ट्र राज्य

Posted by : | on : 9 Dec 2018
Filed under : आसमंत, पुरवणी.
You can follow any responses to this entry through the RSS 2.0You can leave a response or trackback to this entry

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Change Language: press Ctrl+g

    छायाचित्रातून

  • भारताचा ऑस्ट्रेलियात विक्रमी विजय भारताचा ऑस्ट्रेलियात विक्रमी विजय
  • पृथ्वीचे पदार्पणातच ‘शॉ’नदार शतक पृथ्वीचे पदार्पणातच ‘शॉ’नदार शतक
  • कोहली, मीराबाईला खेलरत्न कोहली, मीराबाईला खेलरत्न
  • अमित पांघळला बॉक्सिंगचे सुवर्ण अमित पांघळला बॉक्सिंगचे सुवर्ण
  • तेजिंदरपालला सुवर्णपदक तेजिंदरपालला सुवर्णपदक

हवामान

दृष्टीक्षेपात

व्हिडीओ संग्रह

More in आसमंत, पुरवणी (5 of 829 articles)

India Map Graphic
भाग्य विधाता : प्रशांत आर्वे | ज्या साने गुरुजींनी महाराष्ट्रात ‘साधना’ हे वैचारिक ाप्ताहिक चालू केले, त्याच महाराष्ट्रात अत्यंत दर्जेदार ...

×